Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα παλαιοντολογία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα παλαιοντολογία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τρίτη 15 Φεβρουαρίου 2011

Αναδεικνύεται η παλαιοντολογική συλλογή Σιάτιστας



Την παλαιοντολογική συλλογή Σιάτιστας Κοζάνης θα μπορεί το κοινό να επισκέπτεται σε λίγους μήνες, σε χώρο του ανακαινισμένου Τραμπάντζειου Γυμνασίου.

Η δημιουργία της συλλογής ξεκίνησε το 1906 με πρωτοβουλία εκπαιδευτικών του σχολείου αυτού και τη συνδρομή της τοπικής κοινωνίας. Πρόκειται για μια ενδιαφέρουσα συλλογή απολιθωμάτων τα οποία βρέθηκαν στη γύρω περιοχή, μεγάλο μέρος των οποίων προέρχονται κυρίως από προβοσκιδωτά (μαστόδοντες, μαμούθ και ελέφαντες) τα οποία έχουν πλέον εξαφανιστεί.

Η έκθεση θα περιλαμβάνει μοντέλα τα οποία είναι ακριβείς επιστημονικές παραστάσεις, βασισμένες στα απολιθωμένα λείψανα των ζώων, και αποτελούν έργο του Ολλανδού καλλιτέχνη Remie Bakker, υπό τις οδηγίες της αναπληρώτριας καθηγήτριας του Α.Π.Θ. Ευαγγελίας Τσουκαλά και του Dick Mol, συνεργάτη του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας (Natuurhistorisch Museum) του Ρότερνταμ στην Ολλανδία.


Κεντρικό έκθεμα είναι ένα μοντέλο (σε κλίμακα 1:3) το οποίο αναπαριστά τον ελέφαντα με τους ίσιους χαυλιόδοντες (Elephas antiquus), είδος το οποίο ζούσε στη Βόρεια Ελλάδα στη διάρκεια του Πλειστόκαινου. Παράλληλα, με τη συνδρομή γραφικών αναπαραστάσεων οι επισκέπτες θα έχουν σαφή εικόνα αυτών των εξαφανισμένων ζώων, ενώ θα εξηγούνται και οι λόγοι εξαφάνισής τους από την Ευρώπη.


Τραμπάντζειο Γυμνάσιο Σιάτιστας - Σύντομο ιστορικό
Το Τραμπάντζειο Γυμνάσιο Σιάτιστας ιδρύθηκε το 1888 από τον απόδημο Σιατιστινό, έμπορο σιτηρών από τη Ρουμανία, Ιωάννη Τραμπαντζή.

Προικοδοτήθηκε για τη λειτουργία του από τον ιδρυτή του, αφού δεν υπήρχε χρηματοδότηση από κανένα επίσημο φορέα. Άλλωστε, η περιοχή όπως και ολόκληρη η Μακεδονία την εποχή εκείνη ήταν κάτω από Οθωμανική διοίκηση.

Στο Τραμπάντζειο Γυμνάσιο δίδαξαν σπουδαίοι εκπαιδευτικοί, που πέρα από τα εκπαιδευτικά τους καθήκοντα, παρουσίασαν σπουδαίο ερευνητικό και συγγραφικό έργο.

Στοιχεία από: Η Ναυτεμπορική

Παρασκευή 14 Ιανουαρίου 2011

Αναδεικνύεται το σπήλαιο Φράγχθι στην Αργολίδα



Την ανάδειξη του σπηλαίου Φράγχθι στην Αργολίδα, ενός από τα σημαντικότερα του ελληνικού χώρου, αφού θεωρείται πιθανό ότι έχει κατοικηθεί από τον άνθρωπο του Νεάντερταλ κατά την Μουστιαία περίοδο (40.000 χρόνια από σήμερα) αλλά σίγουρα από τον Homo Sapiens (30.000 χρόνια από σήμερα) αποφάσισε το Υπουργείο Πολιτισμού & Τουρισμού προκειμένου να γίνει ευκολότερη η πρόσβαση των επισκεπτών και η ενημέρωσή τους.

Σύμφωνα με την πρόταση της Εφορείας Παλαιοανθρωπολογίας & Σπηλαιολογίας Νότιας Ελλάδας που έχει στην ευθύνη της το σπήλαιο, θα αποκατασταθεί η παλαιά προβλήτα ώστε να διασφαλιστεί η θαλάσσια πρόσβαση, θα διαπλατυνθεί και θα διαμορφωθεί κατάλληλα το υπάρχον μονοπάτι, το οποίο αρχίζει από την παραλία και φθάνει ως το μνημείο ενώ ενημερωτικές πινακίδες θα πληροφορούν τον επισκέπτη για την ιστορία, τη σημασία του χώρου και τα ευρήματά του.

Στο εσωτερικό του σπηλαίου προβλέπεται η τοποθέτηση ενός χαμηλού διάδρομου περιήγησης από μέταλλο και ξύλο, ο οποίος θα περιτρέχει το χώρο για την ασφαλή επίσκεψη των επισκεπτών αλλά από τις ανασκαφικές τομές που είχαν γίνει θα διατηρηθούν ανοικτές μόνον οι δύο. Δεν θα γίνει όμως εγκατάσταση ηλεκτροφωτισμού αφού η κατακρήμνιση τμήματος της οροφής του σπηλαίου (περί το 3000 π.Χ.) έχει δημιουργήσει ένα μεγάλο άνοιγμα από το οποίο διέρχεται το φυσικό φως. Στο σημείο αυτό μάλιστα οι αρχαιολόγοι θεωρούν ότι κρύπτονται σημαντικές πληροφορίες για την κατοίκηση του σπηλαίου πριν από την εποχή από την οποία διασώζονται τα έως τώρα ευρήματα.

Το κόστος αυτών των επεμβάσεων ανέρχεται στις € 200.000. Όπως λέει η προϊσταμένη της Εφορείας κυρία Νίνα Κυπαρίσση η αξιοποίηση του σπηλαίου Φράγχθι και του περιβάλλοντος χώρου θα επιτρέψει την επίσκεψή του από ευρεία γκάμα ανθρώπων ενώ λόγω του διττού χαρακτήρα του ως μνημείο φυσικής αλλά και πολιτιστικής κληρονομιάς θα μπορούσε να φιλοξενήσει εκπαιδευτικές δράσεις για παιδιά.

Το σπήλαιο βρίσκεται στον όρμο Κοιλάδα και έχει δύο θαλάμους, οι οποίοι ερευνήθηκαν από Aμερικανούς αρχαιολόγους την περίοδο 1967-1976 με επικεφαλής καθηγητή τον Τόμας Τζάκομπσεν (Thomas Jacobsen). Η πλέον σημαντική ανακάλυψη στο Φράγχθι είναι ο σκελετός ενός άνδρα ηλικίας 25 χρονών και ύψους 1,56, ο οποίος είχε δεχθεί ένα ισχυρό χτύπημα στο κεφάλι και χρονολογείται στα 10.000–8.000 χρόνια πριν από σήμερα. Είχε τα πόδια λυγισμένα, τα χέρια στο στήθος στην στάση του εμβρύου και ήταν θαμμένος με το κεφάλι στο Νότο και τα πόδια στον Βορρά ενώ βρέθηκαν ακόμα οι σκελετοί δύο παιδιών με αντίστροφο προσανατολισμό.

Όταν οι πρώτοι κυνηγοί είχαν βρει καταφύγιο στη σπηλιά, η θάλασσα απείχε 6 ως 8 χιλιόμετρα ενώ σήμερα βρίσκεται σε απόσταση μόνον 50 μέτρων και η είσοδός της είναι 12,5 μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας. Από την πρώτη αυτή περίοδο κατοίκησης βρέθηκαν υπολείμματα από ελάφια, βίσονες, αλεπούδες, άγριους γαϊδάρους, λαγούς αλλά και εργαλεία από πυριτόλιθο και σχιστόλιθο. Στην ακμή του έφθασε στην Μέση Νεολιθική (5000-4500π.Χ.) και την Ύστερη Νεολιθική και από αυτή την περίοδο βρέθηκε οψιανός, ένα πέτρωμα που υπάρχει μόνο στην Μήλο, 80 μίλια μακριά (ανακάλυψη που έφερε επανάσταση σχετικά με την αντίληψη για τις θαλάσσιες μεταφορές).

Κατά την εποχή αυτή στην τροφή των κατοίκων προστίθενται γιγάντια ψάρια, άγριες φακές που συλλέγονταν με δρεπάνι από πυριτόλιθο, θαλασσινά όστρακα ενώ προς το τέλος της περιόδου διαπιστώνεται και καλλιέργεια της γης καθώς και οικόσιτα ζώα. Στην ακμή του, το 4000π.Χ., το σπήλαιο έφτασε τους 150 κατοίκους και ο οικισμός εξαπλώθηκε και έξω από την είσοδο. Όλα τα ευρήματα, όπως ειδώλια, άφθονη κεραμεική, χάντρες, κοσμήματα και κατεργασμένα όστρακα βρίσκονται σήμερα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ναυπλίου.

Πηγή: Το Βήμα

Πέμπτη 4 Νοεμβρίου 2010

Ανακαλύφθηκαν απολιθωμένα φύλλα φοίνικα 9 εκατομμυρίων ετών στη Γαύδο


Απολιθωμένα φύλλα φοίνικα ηλικίας περίπου εννέα εκατομμυρίων χρόνων ανακαλύφθηκαν στη Γαύδο.

Το στοιχείο αυτό, συμπεριλαμβανομένων των υπολοίπων πλουσίων ευρημάτων που έχουν βρεθεί τα τελευταία χρόνια από ερευνητές του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Κρήτης, αποδεικνύει πως η Κρήτη και το Αιγαίο συνολικότερα αλλά και ο ηπειρωτικός ελλαδικός χώρος ήταν ένας τροπικός τόπος για διάφορα είδη ζώων και φυτών.

Συγκεκριμένα, ερευνητές του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Κρήτης, κάνοντας απολογισμό της δεκαετούς συστηματικής παλαιοντολογικής έρευνάς τους και ανασκαφής, αποκάλυψαν πως ο υποψήφιος διδάκτορας του Πανεπιστημίου Πατρών, Ιωάννης Ζηδιανάκης, το περασμένο καλοκαίρι αποκάλυψε απολιθωμένα φύλλα φοίνικα στη Γαύδο.

Παρασκευή 24 Σεπτεμβρίου 2010

Απολίθωμα 7 εκατομμυρίων ετών ανακαλύφθηκε στην Κρήτη



Ανακαλύφθηκε απολιθωμένο αποτύπωμα ύαινας πιθανώς, σε μια ορεινή περιοχή της Κρήτης, ηλικίας 7 εκατομμυρίων ετών. Στην ίδια αγροτική περιοχή, στις Γούβες Χανίων, όπου σήμερα υπάρχει ο ελαιώνας ενός παραγωγού, βρέθηκαν ίχνη από πατημασιές και άλλων ζώων, και συγκεκριμένα από αρτιοδάχτυλα, μια τάξη οπληφόρων μεγαλόσωμων θηλαστικών. Την εποχή εκείνη η Δυτική Κρήτη ήταν ενωμένη με την Πελοπόννησο και γιγάντια σαρκοφάγα ζούσαν παντού στην άγρια και πυκνή βλάστηση.

Το απολιθωμένο αποτύπωμα της ύαινας βρέθηκε τυχαία από τον ιδιοκτήτη του ελαιώνα πριν από έναν χρόνο και παραδόθηκε σε επιστήμονες του Πανεπιστημίου Πάτρας. Ο λέκτορας Παλαιοντολογίας, του τμήματος Γεωλογίας, Γιώργος Ηλιόπουλος, που το παρέλαβε, θα μιλήσει γι’ αυτό στο 19ο Συνέδριο της Καρπαθο-Βαλκανικής Γεωλογικής Ενωσης, που γίνεται στη Θεσσαλονίκη. ''Το πιο είναι να πρόκειται για μια προϊστορική ύαινα ή κάποιο αιλουροειδές που μας άφησε το αποτύπωμά του. Είναι πάντως η μοναδική πατημασιά σαρκοφάγου ζώου αυτής της ηλικίας που έχει βρεθεί ποτέ στη χώρα μας. Το ζώο πάτησε με το πέλμα του στο έδαφος σε κάποιο τμήμα μαλακού πετρώματος και άφησε το ίχνος του, το οποίο καλύφθηκε στη συνέχεια από χώμα. Αυτό συνέβη πριν από 7 εκατ. χρόνια, τότε που όλα ήταν διαφορετικά στον κόσμο'', αναφέρει ο κ. Ηλιόπουλος.

Ο ελαιοκαλλιεργητής, που βρήκε το κομμάτι του πετρώματος σκάβοντας το χωράφι, διαπίστωσε ότι πάνω του υπήρχε μια πατημασιά, ενώ όταν το... νέο διαδόθηκε και άλλοι αγρότες υπέδειξαν, στην ερευνητική ομάδα που έσπευσε, πατημασιές από άλλα ζώα.

''Για τα υπόλοιπα αποτυπώματα κάνουμε μόνο υποθέσεις, καθώς η έρευνα δεν έχει ολοκληρωθεί. Ετσι υποθέτουμε ότι ανήκουν σε κάποια ομάδα θηλαστικών, αρτιοδάχτυλων, χωρίς όμως να μπορούμε να είμαστε πιο σαφείς, για την ώρα τουλάχιστον'', λέει ο κ. Ηλιόπουλος.

Το απολίθωμα της ύαινας παρουσιάζεται πλέον σε διεθνή επιστημονικά συνέδρια, ενώ σύντομα θα εκτεθεί σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Κρήτης, αρκετά κοντά στο Γιγάντιο Δεινοθήριο (Deinotherium Giganteum), ένα ζώο που έζησε στο νησί πριν από 9 εκατ. χρόνια και αποτελεί το μεγαλύτερο θηλαστικό της Κρήτης, με ύψος 4,5 μέτρα και μήκος 6,5 μέτρα.

Στην Κρήτη έζησαν επίσης πριν από εκατομμύρια χρόνια νάνοι ιπποπόταμοι, ελέφαντες, γιγάντια ελάφια, καμηλοπαρδάλεις, ιππάρια, ρινόκεροι, ακόμη και κροκόδειλοι.

Στην Επανωμή Θεσσαλονίκης κάποτε ζούσαν... ελέφαντες
Ελέφαντες, άλογα, αλλά και γιγάντιες χερσαίες χελώνες ήταν μεταξύ των μόνιμων... κατοίκων της Επανωμής Θεσσαλονίκης πριν από πολλά πολλά χρόνια.

Απολιθώματα τέτοιων ζώων ηλικίας 3 έως 5 εκατομμυρίων χρόνων παρουσίασε στο ίδιο συνέδριο ο επίκουρος καθηγητής Γεωλογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Δημήτρης Κωστόπουλος, ο οποίος σημείωσε πως ''πιο καλά διατηρημένα είναι τα απολιθώματα που βρέθηκαν στο μικρό έμβολο της Επανωμής, όπου εντοπίστηκαν και απολιθώματα πιθήκου ηλικίας 4 εκατομμυρίων ετών''.

Σύμφωνα με τον κ. Κωστόπουλο, τα απολιθώματα των αλόγων δείχνουν ότι ήταν ζώα υγιή, δυνατά, ίσως λίγο μικρότερα σε μέγεθος από τα σημερινά άλογα, ενώ οι ελέφαντες δεν διέφεραν από τον σημερινό αφρικανικό, βάρους περίπου 3 τόνων.

Οι ελέφαντες πάντα προκαλούν δέος στον άνθρωπο με τον όγκο τους, πόσω μάλλον αν αναφέρεται κανείς σε προϊστορικά ζώα γιγάντιων διαστάσεων. Τα μεγάλα οστά τους και οι χαυλιόδοντες έδωσαν την ευκαιρία στους ανθρώπους να πλάσουν μύθους και δοξασίες για γίγαντες, τέρατα, πολέμους με ελέφαντες, κ.ά., ωστόσο η εξέλιξη των ελεφάντων τα τελευταία 60 εκατ. χρόνια είναι εντυπωσιακή και δίνει πολύτιμα στοιχεία για τη γεωλογία, τη βιολογία, το βιοπεριβάλλον και τη γεωμυθολογία.

19ο Συνέδριο Καρπαθο-Βαλκανικής Γεωλογικής Ενωσης
Το 19ο Συνέδριο της Καρπαθο-Βαλκανικής Γεωλογικής Ενωσης (CBGA 2010) ξεκίνησε χθες στη Θεσσαλονίκη και θα διαρκέσει μέχρι την Κυριακή 26 Σεπτεμβρίου 2010, ενώ θα διεξαχθεί στο συνεδριακό κέντρο Ν. Γερμανός της Helexpo.

Το Συνέδριο διοργανώνεται από το Τμήμα Γεωλογίας του Α.Π.Θ. σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών και την Ελληνική Γεωλογική Εταιρεία.

Στη διάρκειά του θα γίνουν πάνω από 500 ανακοινώσεις που αφορούν όλα τα θεματικά πεδία των επιστημών της γης. Η Ελλάδα έχει την προεδρία της Ενωσης τα τελευταία 4 χρόνια, με τον καθηγητή Γεωλογίας του Α.Π.Θ. Γιώργο Χριστοφίδη.

Εκτός από τις επιστημονικές εισηγήσεις, οι ομιλητές έκαναν προτάσεις για τη δημιουργία ενός εθνικού δικτύου γεωπάρκων. Ο γεωλόγος του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Κρήτης, Χαράλαμπος Φασουλάς, ανέφερε ότι στην Ελλάδα υπάρχουν τρία γεωπάρκα και αυτά είναι το Απολιθωμένο Δάσους Λέσβου, το Φυσικό Πάρκο Ψηλορείτη στην Κρήτη και το Εθνικό Πάρκο Χελμού Βουραϊκού.

''Στόχος μας είναι να κατανοήσει ο κόσμος το ανάγλυφο που έχει σχηματίσει γύρω μας η γη και παράλληλα να αναπτύξουμε τον εναλλακτικό τουρισμό που είναι ο γεωτουρισμός'', δήλωσε ο κ. Φασουλάς.

Πηγή: Έθνος

Απολιθώματα νέων ειδών κερασφόρων δεινοσαύρων ανακαλύφθηκαν στη Γιούτα των Η.Π.Α. / Fossils of new species of horned Dinosaurs found in Utah, U.S.A.


Αμερικανοί επιστήμονες ανακάλυψαν στην έρημο της Νότιας Γιούτα απολιθώματα δύο νέων ειδών φυτοφάγων δεινοσαύρων, συγγενικών με τον γνωστό Τρικεράτοπα, από τους οποίους ο ένας, που ονομάστηκε Κοσμοκεράτωψ, έφερε 15 κέρατα σαν ''στέμμα'' στο πελώριο κεφάλι του, τα περισσότερα που έχουν ποτέ βρεθεί σε δεινόσαυρο.

Ως ''ένα από τα πιο εντυπωσιακά ζώα που έχουν βρεθεί ποτέ'', τον χαρακτήρισε ο υπεύθυνος της έρευνας δρ. Σκοτ Σάμπσον (Scott Sampson) του Μουσείου Φυσικής ΙστορίαςΤμήματος Γεωλογίας του Πανεπιστημίου της Γιούτα. Η ανακάλυψη παρουσιάστηκε στο επιστημονικό περιοδικό PLoS ONE.

Ο δεύτερος νέος δεινόσαυρος που ανακαλύφθηκε, είναι μεγαλύτερος από τον Κοσμοκεράτοπα, αλλά έχει λιγότερα (πέντε) κέρατα και ονομάστηκε Γιουτακεράτωψ (Utahceratops gettyi), από το μέρος όπου βρέθηκαν τα απολιθώματα.

Οι δύο δεινόσαυροι, οι οποίοι περπατούσαν στα τέσσερα πόδια τους και έζησαν πριν από 65 έως 100 εκατ. χρόνια στην Ύστερη Κρητιδική Περίοδο, είχαν μέγεθος περίπου όσο ένας γιγάντιος ρινόκερος και διαφέρουν αρκετά από τους υπόλοιπους δεινόσαυρους που έχουν βρεθεί μέχρι σήμερα στην Αμερική, όπως δήλωσε ο παλαιοντολόγος Μαρκ Λέβεν (Mark Lowen) του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας της Γιούτα.

Ο Γιουτακεράτωψ είχε ένα μεγάλο κέρατο πάνω από την μύτη του και μικρότερα κέρατα στο ύψος των ματιών του που προεξείχαν προς τα πλάγια, όπως ο βίσωνας. Το κρανίο του είχε μήκος περίπου δύο μέτρα, το ύψος του ήταν περίπου 1,8 μέτρα και το μήκος του σώματός του έφτανε τα 6,5 μέτρα. Υπολογίζεται ότι ζύγιζε γύρω στους τρεις έως τέσσερις τόνους.

Ο Κοσμοκεράτωψ (Kosmoceratops richardsoni) είχε παρόμοια χαρακτηριστικά προσώπου με τον Γιουτακεράτοπα, αλλά εκτός από το μεγάλο κέρατο πάνω από την μύτη του, είχε περισσότερα κέρατα στο κρανίο του, που ξεπηδούσαν πάνω από τα μάτια του, από τα μάγουλα του και από το πάνω μέρος του κεφαλιού του. Είχε μήκος περίπου 4,5 μέτρα και ζύγιζε γύρω στους 2,5 τόνους. Τα κέρατα και των δύο δεινοσαύρων είχαν μήκος από 14 έως 30 εκατοστά.

Η ανακάλυψη, σύμφωνα με τους παλαιοντολόγους, δείχνει ότι οι δεινόσαυροι με κέρατα που ζούσαν σε ένα υποτροπικό βαλτώδες περιβάλλον με ρηχά ζεστά νερά στην αρχαία -χαμένη πια σήμερα- ήπειρο Λαραμιδία (Laramidia) πριν από περίπου 76 εκατ. χρόνια, είχαν εξελιχτεί με διαφορετικό τρόπο. Τα πολυάριθμα κέρατα πιστεύεται ότι χρησίμευαν πρωτίστως για την προσέλκυση συντρόφων και τον εκφοβισμό σεξουαλικών ανταγωνιστών, όπως τα κέρατα στα σημερινά ελάφια.


English version
Scientists have unearthed two new species of giant plant-eating horned dinosaurs in southern Utah, U.S.A. The creatures lived on the "lost continent" of Laramidia in the Late Cretaceous period, some 68 to 99 million years ago. Laramidia was formed when a shallow sea flooded part of what is now North America and divided the continent in two.

The findings were published in the journal PLoS ONE.

The scientists say the newly found dinos lived in the subtropical swampy environment. They were close relatives of the dinosaur Triceratops, and belonged to the family known as ceratopsians. "Ceratops" means "horned face" in Greek.

'Giant rhino'
Although both species had a number of horns on their heads, the bigger one, dubbed Utahceratops gettyi, had a particularly large horn over the nose.

Mark Lowen, one of the authors of the study, said that the dinosaur resembled "a giant rhino with a ridiculously supersized head".

The second animal was named Kosmoceratops richardsoni and with a total of 15 horns on its head, it is the most ornate-headed dinosaur discovered to date. Not only did it have a horn over its nose and a horn atop each eye, but also one at the tip of each cheek bone, and ten across the rear margin of the bony frill.

"Kosmoceratops is one of the most amazing animals known, with a huge skull decorated with an assortment of bony bells and whistles", said Scott Sampson from the Utah Museum of Natural History, the study's lead author.

The scientist explained that despite a possibly horrendous appearance, it is doubtful that these dinosaurs used their horns in self-defence.

"Most of these bizarre features would have made lousy weapons to fend off predators", said Dr. Sampson. "It's far more likely that they were used to intimidate or do battle with rivals of the same sex, as well as to attract individuals of the opposite sex".

'Lost' land
The fossils were found in the desert landscape of Grand Staircase-Escalante National Monument (G.S.E.N.M.), in south-central Utah, a vast tract of land Dr Sampson called "one of the country's last great, largely unexplored dinosaur boneyards".

When the Western Interior Seaway, a warm, shallow sea that existed in the Late Cretaceous, flooded what is now North America, the ancient continent got divided into Appalachia and Laramidia.

About the size of Australia, Laramidia was a rather small landmass, made up of what is now the U.S. states of Montana, Wyoming, Utah, New Mexico, Alaska, western Texas and the Canadian provinces of Alberta and Saskatchewan.

The dinosaurs that lived in Laramidia are among the best known to researchers because of the abundant fossil discoveries that have been made originating from this landmass.

Exciting finds
Over the past few months, palaeontologists have discovered a number of different species of horned dinosaurs.

"The new Utah creatures are the icing on the cake, showing anatomy even more bizarre than typically expected for a group of animals known for its weird skulls", said Andrew Farke of the Raymond Alf museum in Claremont, California, another of the paper's authors.

Dr. Sampson agreed, adding that now was "an exciting time to be a palaeontologist. With many new dinosaurs still discovered each year, we can be quite certain that plenty of surprises still await us [in southern Utah]".

Πηγές / Sources: To Vima, B.B.C.

Τετάρτη 15 Σεπτεμβρίου 2010

Dogs in the Ancient World: More than Man's Best Friend

Egyptian Sarcophagus (c.2100-1750 B.C.) shows a man walking his dog
Photo by Araldo de Luca


Today there are some 77 million dogs in the United States alone. But as late as 20,000 years ago, it's possible there wasn't a single animal on the planet that looked like today's beloved (at least in some cultures) ''Canis lupus familiaris''.

Just how and when the species first became recognizably "doggy" has preoccupied scientists since the theory of evolution first gained widespread acceptance in the 19th century. The idea that dogs were domesticated from jackals was long ago discarded in favor of the notion that dogs descend from the gray wolf, ''Canis lupus'', the largest member of the Canidae family, which includes foxes and coyotes. While no scholars seriously dispute this basic fact of ancestry, biologists, archaeologists, and just about anyone interested in the history of dogs still debate when, where, and how gray wolves first evolved into the animal that is the ancestor of all dog breeds, from Neapolitan mastiffs to dachshunds.

Were the first dogs domesticated in China, the Near East, or possibly Africa? Were they first bred for food, companionship, or their hunting abilities? The answers are important, since dogs were the first animals to be domesticated and likely played a critical role in the Neolithic revolution. Recently, biologists have entered the debate, and their genetic analyses raise new questions about when and where wolves first developed into what we today recognize as dogs.

It can be very difficult to distinguish between wolf and dog skeletons, especially early in the history of dogs, when they would have been much more similar to wolves than they are today. What are perhaps the earliest dog-like remains date to 31,700 years ago and were first excavated in the 19th century at Goyet Cave in Belgium. Paleontologist Mietje Germonpré of the Royal Belgian Institute of Natural Sciences recently led a team that studied a canid skull from the cave and concluded that it had a significantly shorter snout than wolves from the same period. This dog-like wolf could represent the first step toward domestication and would make the Paleolithic people we call the Aurignacians, better known as the first modern humans to occupy Europe, the world's first known dog fanciers.

But the analysis is controversial, and there is a large gap between the age of the Goyet Cave "dog" and the next oldest skeletons that could plausibly be called dog-like, which date to 14,000 years ago in western Russia. Perhaps the Goyet Cave wolf represents an isolated instance of domestication and left no descendants. But based on finds of dog skeletons throughout the Old World, from China to Africa, we know that certainly by 10,000 years ago dogs were playing a critical role in the lives of humans all over the world, whether as sentries, ritual sacrifices, or sources of protein.

The archaeological record suggests dogs were domesticated in multiple places at different times, but in 2009, a team led by Peter Savolainen of the Royal Institute of Technology in Stockholm published an analysis of the mitochondrial DNA of some 1,500 dogs from across the Old World, which narrowed down the time and place of dog domestication to a few hundred years in China. "We found that dogs were first domesticated at a single event, sometime less than 16,300 years ago, south of the Yangtze River", says Savolainen, who posits that all dogs spring from a population of at least 51 female wolves, and were first bred over the course of several hundred years. "This is the same basic time and place as the origin of rice agriculture. It's speculative, but it seems that dogs may have first originated among early farmers, or perhaps hunter-gatherers who were sedentary".
 
But this year a team led by biologist Robert Wayne of the University of California, Los Angeles, showed that domesticated dog DNA overlaps most closely with that of Near Eastern wolves. Wayne and his colleagues suggest that dogs were first domesticated somewhere in the Middle East, then bred with other gray wolves as they spread across the globe, casting doubt on the idea that dogs were domesticated during a single event in a discrete location. Savolainen maintains that Wayne overemphasizes the role of the Near Eastern gray wolf, and that a more thorough sampling of wolves from China would support his team's theory of a single domestication event.
 
University of Victoria archaeozoologist Susan Crockford, who did not take part in either study, suspects that searching for a single moment when dogs were domesticated overlooks the fact that the process probably happened more than once. "We have evidence that there was a separate origin of North American dogs, distinct from a Middle Eastern origin", says Crockford. "This corroborates the idea of at least two 'birthplaces.' I think we need to think about dogs becoming dogs at different times in different places".
 
As for how dogs first came to be domesticated, Crockford, like many other scholars, thinks dogs descend from wolves that gathered near the camps of semi-sedentary hunter-gatherers, as well as around the first true settlements, to eat scraps. "The process was probably driven by the animals themselves. I don't think they were deliberately tamed; they basically domesticated themselves". Smaller wolves were probably more fearless and curious than larger, more dominant ones, and so the less aggressive, smaller wolves became more successful at living in close proximity to humans. "I think they also came to have a spiritual role. Dog burials are firm evidence of that. Later, perhaps they became valued as sentries. I don't think hunting played a large role in the process initially. Their role as magical creatures was probably very important in the early days of the dog-human relationship".
 
Whatever the reasons behind their domestication, dogs have left their pawprints all over the archaeological record, sometimes literally, for thousands of years. Over the following pages, we explore not only the roles dogs played in past cultures throughout the world, but how ancient artists celebrated our oldest companions.

1,000-year-old dog buried by Peru's Chiribaya people was a much-beloved pet
Photo: Reuters-Mariana Bazo

Constant Companions
As anyone who has ever had a dog knows, there is little to compare to its faithful companionship. Evidence for love of dogs in the ancient world is abundant, from Homer's account of Argos waiting for his master to return from the Trojan War to the careful burials of cherished pets all over the world.
 
And, as many owners also know, dogs live for treats. Even in the afterlife, their owners liked to spoil them. Behind the Stoa of Attalos, the main public building of the ancient Athenian market, a 4th-century grave was found containing the skeleton of a dog with a large beef bone near his head. And the Chiribaya people of Peru (A.D. 900-1400) also made sure that their pets had something to snack on after death. In 2006, archaeologists working in an ancient cemetery near the city of Ilo in southern Peru found the well-preserved remains of 80 dogs interspersed with the burials of about 2,000 people. Each dog had its own grave next to its owner, some were wrapped in finely woven llama-wool blankets, and many had llama and fish bones next to their noses. The dogs ranged in age from puppies to adults, and most died from natural causes.
 
Sonia Guillén, director of the Mallaqui Center in Ilo and the leader of the excavation, believes that these dogs were not only pets, but also were used to herd llamas and alpacas, which explains why they were highly valued even after death. Guillén is working to establish a link between these centuries-old breeds and modern Peruvian herding dogs.
 
The ancient Egyptians also cherished their dogs, not only as deities ("The Dog Catacomb"), but also as companions in this life--and the next. A mummy of a small dog that dates to the 4th century B.C. was found in the sacred Egyptian city of Abydos in 1902 alongside that of a man identified on his coffin as Hapi-Men. Both mummies are now in the University of Pennsylvania Museum of Archaeology and Anthropology.
 
Hapi-Men and his companion, "Hapi-Puppy," were recently part of a project to reexamine several mummies from the museum's collection. Hapi-Puppy was taken to the University of Pennsylvania Hospital for a CT scan that confirmed he was indeed a dog (not a cat, as was also thought possible.) According to anthropologist Janet Monge, who led the scan study, Hapi-Puppy died at about two years of age, more like an adolescent than a baby, and had the same size, stockiness, and power of a Jack Russell terrier. "Hapi-Men must have loved his dog, and after his death, it seems that the dog pined away and died soon enough to have been mummified and buried with his master'', says Salima Ikram of the American University in Cairo. According to Ikram, this practice was not uncommon. "There are much earlier Middle Kingdom (2080-1640 B.C.) tombs that depict a man and his dog, and both are named so that they can survive into the afterworld together", she says.
 
Studying the remains of dog burials, even those from thousands of years ago, often has an emotional impact on researchers. "Perhaps of all the archaeological cases for pets I can think of", says Michael MacKinnon, an archaeologist from the University of Winnipeg, "I believe the Yasmina 'sick' dog is the most poignant". Along the north wall of the Roman-era Yasmina cemetery in the city of Carthage in Tunisia, excavations led by Naomi Norman of the University of Georgia uncovered a 3rd-century A.D. burial of an adolescent/young adult in a carefully made grave topped with cobbles and tiles, and with the skeleton of an elderly dog at its feet. The dog was also buried with one of the few grave goods found in the cemetery, a glass bowl carefully placed behind its shoulder.
 
The Yasmina dog, which probably resembled a modern Pomeranian, is an example of a toy breed, and one of the earliest specimens to be identified as a Maltese. But what is more remarkable about the dog is that, despite a host of physical problems including tooth loss that likely required it to eat soft foods, osteoarthritis, a dislocated hip, and spinal deformation that would have limited mobility, the dog survived into its mid-to-late teens. It was clearly well cared for, and even death could not separate it from his owner, according to MacKinnon. "Whether the dog represents a sacrifice [perhaps meant to 'heal' the sick person in the afterlife] or just companionship is unknown, but these two aspects need not be mutually exclusive. There is a great connection between humans and animals in Roman antiquity. To me, this aspect of animals garnering sentimental value and being treated like humans is a key aspect of Roman culture".

At the medieval town of Kaná in Hungary, excavators uncovered five overturned pots containing puppies, which may have been sacrificed to ward off evil spirits
Courtesy: Martá Daróczi-Szabó

Sacrificial Dogs
Sacrificing dogs to appease supernatural forces has been a part of religious traditions as different as those of ancient Greece, where the Spartans slaughtered dogs to ensure victory in battle, and Shang Dynasty China.
 
Some inscribed oracle bones dating to this period (1766-1050 B.C.) mention the rite of ning, which involved dismembering a dog to honor the winds. Often sacrificed dogs were single offerings, as was the case of the dog killed at the Minoan site of Monastiraki in Crete, where excavation director Athanasia Kanta last year found a small bench with a skeleton of a dog (missing its head) and several conical cups arranged around it. Kanta interpreted the find as a sacrifice to appease the gods following a large earthquake—there are collapsed walls and fire damage throughout the site.
 
At the site of Sardis in Turkey, once the capital of the Lydian Empire (680-546 B.C.), excavators uncovered 26 small pits, each containing four pots—a cooking jug, deep cup, shallow bowl, and small pitcher, all used for common meals—along with an iron knife and the bones of a puppy. According to one of Sardis's long-time excavators, Crawford Greenewalt Jr. of the University of California, Berkeley, the burials are the remains of a ritual meal, perhaps dedicated to the Lydian version of the god Hermes. "I do not believe these deposits are evidence of cynophagy [eating dogs], which was not part of the normal ancient Mediterranean diet", he says.
 
Some dog sacrifices are on a more massive scale. In 1937, archaeologists excavating in the Agora, the main marketplace of ancient Athens, made a stunning discovery—a well containing bones from hundreds of people, including approximately 450 newborns, and from more than 100 dogs. According to Lynn M. Snyder, who is re-examining the animal bones from the well, the infants likely died of natural causes. But she believes the dogs were "most likely sacrificed as part of a purification ritual after a birth, whether successful or not". Several ancient Greek sources identify dogs as the victims of choice to cleanse the pollution caused by both death and childbirth.
 
But dogs weren't just sacrificed in antiquity. In Hungary, a team excavating a site in the medieval town of Kaná just outside Budapest, discovered more than 1,000 dog bones, about 12 percent of all the mammal bones at the site. From these, Márta Daróczi-Szabó, an archaeozoologist at Eoetvoes Loránd University in Budapest identified five puppies, buried in pots, that were sacrificed and placed into the construction trenches of several buildings. Daróczi-Szabó believes that the puppies and several other dog burials at the site were intended to ward off evil, a custom that survived in Hungary into the 20th century.
 
Although similar sacrifices have been found at other Hungarian excavations, especially of religious sites, Daróczi-Szabó was surprised by the pots from the domestic contexts at Kaná. "From these kinds of sacrificial pots, dog remains are very rare", she says. "More often eggs or chicken bones are found. So I was very excited by these finds". Daróczi-Szabó believes they suggest the practice of dog sacrifice was quite common during the Middle Ages in Hungary. "Despite the formal institution of Catholicism by the first Hungarian king, István I (1000-1038), who banned pagan rituals, it shows that part of the population still maintained these rituals in spite of the ideological dominance of Christianity".

Ivory knife handle found with a dog burial
Courtesy: University of Reading
Dogs in Roman Britain
"There were quite a lot of dogs here, and in Roman Britain in general", says Michael Fulford, director of the excavations at Silchester, the site of the large Roman town of Calleva Atrebatum in southern England. Decades of excavations have uncovered dozens of dogs of all types, ranging from terrier- to Labrador- and even greyhound-sized. Some were stillborn or died at birth, while others lived to ripe old ages. And although a few dogs show clear signs of having been killed deliberately, at least one was very well treated. Although the dog was rendered permanently lame by multiple leg fractures, it bore no trace of infection, suggesting that its paw was cleaned and immobilized, allowing it to heal properly.

"What's interesting too is that dogs were treated both as rubbish and also reverentially", says Fulford. His team found an early 3rd-century A.D. pit with the remains of a puppy that was killed (the team is not sure how), two other dogs, a raven, and two doubly-pierced pot sherds. The dogs were also buried with a knife that was probably used as a razor and had an ivory handle in the form of two coupling dogs. According to Nina Crummy, the excavation's finds specialist, the burial of the knife, an expensive object that had been made on the continent, would not have been lightly undertaken. "It should be interpreted as a deliberate burial, either as a kind of grave gift accompanying the burial of a pair of valued dogs, or a votive offering connected with the ritual life of the inhabitants [of this area of the city]", she says.

The dogs from Silchester are also evidence that in the Roman world, small dogs were favored over larger ones. According to University of Winnipeg archaeologist Michael MacKinnon, the spread of toy breeds by the Romans represents shifting attitudes toward pet-keeping, or an ardent effort to incorporate pet ownership into the more regular uses of dogs, such as herding and guarding. "It seems to be a Roman phenomenon that I suspect ties in with conspicuous consumption by the elite and other attempts at wealth and showiness", says MacKinnon.

Archaeological evidence from the Roman world, including Silchester, also suggests that they may have been breeding for smaller dogs. "Bow-legged animals occur [starting in the] early Romano-British period, as does the absence of the lower third molar and crowding of the premolars", says Kate Clark, the Silchester team's bone specialist. "These conditions are due to the rapid diminution of the species whereby jaw size decreases faster than tooth size".

One of the most charming signs of dog life at Roman villas, farms, and military camps across Britain are the pawprints left in drying building tiles. There are dozens of these tiles from Silchester, and hundreds from Roman Britain—perhaps as many as one percent of all the tiles produced there according to Fulford—proof that it is not just modern dogs who stick their paws where they may not belong.

The remains of thousands of dogs were discovered in the Dog Catacombs of Saqqara, Egypt
© P.T. Nicholson

The Dog Catacomb
In 1897, French Egyptologist Jacques De Morgan published a map of the necropolis of Saqqara, the burial place of Egypt's first capital city, Memphis. The map includes the only known plan of the "Dog Catacombs" at the site, but no information about the date or circumstances of their discovery. In fact, virtually nothing is known of these catacombs.

Last year, director Paul Nicholson, began a Cardiff University-Egypt Exploration Society mission to the catacombs, which date from the Late and Ptolemiac Periods (747-30 B.C.), the last dynasties before the Romans conquered Egypt. They hope to learn if the De Morgan plan is accurate and see if they can find any clues to the early history of the catacombs' exploration. Right now they are completely remapping the catacombs and looking for clues to the circumstances of their discovery, such as travelers' graffiti and lamps from earlier explorers.

The first catacomb, one of two main locations for dog burials at Saqqara, was the subterranean element of the Temple of Anubis—the jackal-headed god of the dead—a little to the south. According to the map, the temple had a long corridor that was probably a ceremonial route and numerous shorter tunnels on each side filled with thousands of mummified dogs and animal remains. The majority of these animals would have been votive offerings by pilgrims who hoped that the deceased animals would intercede with the deity on their behalf. Others, however, may have been representatives of the god and lived within the temple compound. Some of the dogs that were buried in special niches in the tunnel walls, rather than being piled in the great mass of remains, may be those animals. Many seem to have lived to considerable age, while other animals met their deaths after only a few months.

But the question remains—are they really all dogs, as the catacombs' name suggests? Preliminary examination by the American University in Cairo's Salima Ikram, the project's animal bone specialist, suggests that many of the mummified animals, now mostly lacking their wrappings, are indeed dogs. But according to Ikram, "Anubis was a kind of super-canid, so it is likely that jackals, foxes, and maybe even hyenas were mummified and given as offerings to Anubis". There is also still debate about exactly what kind of canid Anubis was meant to represent. Although the concept of dog breeds is a modern one, we hope to discover more information about the species, types, ages, and genders of the animals in the catacombs to understand how the god was perceived.

Source: Archaeology

Κυριακή 13 Ιουνίου 2010

Ανακάλυψη Απολιθωμάτων Ελεφάντων και λευκών Καρχαριών στη Ρόδο


Κωνοφόρα δένδρα, κουκουνάρες, κοράλλια, ακόμη και ευρήματα από ελέφαντες και καμηλοπαρδάλεις ηλικίας εκατομμυρίων ετών εντόπισε ομάδα επιστημόνων του Πανεπιστημίου Αθηνών στη Ρόδο.

Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τον καθηγητή της Παλαιοβοτανικής Παλαιοντολογίας κ. Ευάγγελο Βελιτζέλο, ανακάλυψε σε διάφορες περιοχές της Ρόδου σημεία όπου υπάρχουν απολιθώματα μεγάλης επιστημονικής και μουσειακής σημασίας.

Όπως υπογραμμίζουν μάλιστα, στα νέα ευρήματα που προέκυψαν από ανασκαφές τα τελευταία χρόνια περιλαμβάνεται μία σπάνια απολιθωμένη χλωρίδα κωνοφόρων, όπως είναι τα νέα είδη πευκίδων (κώνοι, σπέρματα, βελόνες).

''Τα ευρήματα των πευκίδων είναι μοναδικά στον κόσμο και οι τεράστιοι κώνοι πεύκης που έχουν βρεθεί στην περιοχή Ασγούρου της Ρόδου ενδεχομένως να υπάρχουν στη Λευκωσία της Κύπρου'', λέει ο καθηγητής κ. Βελιτζέλος και προσθέτει: ''Τα σπάνια αυτά κωνοφόρα δένδρα μαζί με άλλα κωνοφόρα της ευρύτερης περιοχής αποτελούν ένα σπάνιο παλαιοντολογικό υλικό και η ανεύρεση των πευκίδων στο νησί της Ρόδου σε ιζήματα 1,6 έως 1,8 εκατομμυρίων χρόνων είναι σημαντική, καθότι για πρώτη φορά έχουμε επιστημονικά δεδομένα για τη γεωιστορική εξέλιξή τους από εκατομμύρια χρόνια μέχρι σήμερα''.

160 εκατομμύρια χρόνια
Οπως ανέφερε ο κ. Βελιτζέλος, στην περιοχή του Προφήτη Ηλία εντοπίστηκαν κρινοειδή και κοράλλια, όπως επίσης και στο Φαληράκι κοράλλια που η ηλικία τους εκτιμάται στα 160 εκατομμύρια χρόνια. Ακόμη στις περιοχές Αφάντου και Καλλιθέας εντοπίστηκε ένα νέο είδος κουκουνάρας που το μήκος του έφτανε τα 40 εκατοστά, ενώ στις περιοχές Πλημμύρι και Κατταβιά εντοπίστηκαν ευρήματα από ελέφαντες και καμηλοπαρδάλεις.

Σημαντικό εύρημα αποτελούν τα δόντια καρχαριών, μεταξύ των οποίων και του λευκού καρχαρία, όπως επίσης και πολλών ψαριών.

Η ερευνητική ομάδα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι πριν από πολλά εκατομμύρια χρόνια το κλίμα στη Ρόδο ήταν υποτροπικό και δεν ξεπερνούσε τους 18 βαθμούς Κελσίου, ενώ τους τρεις μήνες του χειμώνα η θερμοκρασία ήταν κάτω από το μηδέν.

''Στην περιοχή του Αρχαγγέλου εμφανίζονται μοναδικοί ασβεστόλιθοι ηλικίας 230 εκατομμυρίων χρόνων με χαρακτηριστικά απολιθώματα φυκών, καθώς επίσης και κρινοειδών και μικροαπολιθωμάτων, η δε εμφάνιση αυτή που θεωρείται μοναδική στον ελληνικό χώρο, παρουσιάζει μεγάλο επιστημονικό και μουσειακό ενδιαφέρον''.

Πηγή: Το Βήμα

Τρίτη 1 Ιουνίου 2010

Ο πρώτος Δεινόσαυρος με κέρατα που βρέθηκε στην Ευρώπη / First Horned Dinosaur Found in Europe



Ούγγροι ερευνητές ανακάλυψαν σε ορυχείο τρία οστά κρανίων δεινοσαύρων με κέρατα, κάτι που αποδεικνύει ότι ο τρικεράτωψ και οι όμοιοί του δεν ζούσαν μόνο στην Ασία και στη Βόρεια Αφρική, αλλά και στην Ευρώπη, όπου, κατά τις εκτιμήσεις, είχαν φθάσει κολυμπώντας από νησί σε νησί.

Το απρόσμενο νέο εύρημα, ηλικίας περίπου 85 εκατ. ετών, ανακάλυψαν παλαιοντολόγοι στη δυτική Ουγγαρία και έρχεται να ξαναγράψει την ιστορία των δεινοσαύρων με κέρατα, ανάμεσα στους οποίους ξεχωρίζει ο τρικεράτωψ.

Οι ερευνητές, υπό τον παλαιοντολόγο Ατίλα Οέζι (Attila Ősi) του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας της Ουγγαρίας, παρουσίασαν τα ευρήματά τους στο περιοδικό "Nature".

Οι δεινόσαυροι που ανακαλύφθηκαν και πήραν την επιστημονική ονομασία Ajkaceratops kozmai, ήταν μικροί σε μέγεθος, με μήκος γύρω στο ένα μέτρο, παρόλα αυτά ανήκαν στην ίδια οικογένεια με τους τρικεράτοπες (είχαν τρία κέρατα στο κρανίο τους), που ήσαν πολύ μεγαλύτεροι, φθάνοντας τα δέκα μέτρα μήκος.

Εικάζεται ότι ακόμα και οι τρομεροί Τυρανόσαυροι δίσταζαν να τους επιτεθούν.

Τα ερπετά αυτά ζούσαν στην Ύστερη Κρητιδική περίοδο, που διήρκεσε πριν από 100 εκατ. έως 65 εκατ. χρόνια, οπότε όλοι οι δεινόσαυροι εξαφανίστηκαν, πιθανώς από πρόσκρουση μετεωρίτη στη Γη.

Την Κρητιδική περίοδο η Ευρώπη ήταν ένα αρχιπέλαγος νησιών, σύμφωνα με τους γεωλόγους, χωρισμένη από τις άλλες ηπείρους με τον ωκεανό της Τηθύος.

Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι οι δεινόσαυροι ή οι πρόγονοί τους κατάφεραν να φθάσουν στη "γηραιά ήπειρο" σιγά-σιγά, μετακινούμενοι από νησί σε νησί, πολλά από τα οποία ήταν πολύ κοντά μεταξύ τους ή και ενωμένα για κάποια διαστήματα.

Η σημερινή δυτική Ουγγαρία πιθανότατα ήταν πριν 85 εκατ. χρόνια ένα από εκείνα τα νησιά του "ευρωπαϊκού" αρχιπελάγους. Οι δεινόσαυροι με κέρατα πιστεύεται ότι μπορούσαν να κολυμπήσουν μικρές αποστάσεις.

Η διαβίωση σε απομονωμένα νησιά εξηγεί, σύμφωνα με παλαιοντολόγους, γιατί οι συγκεκριμένοι δεινόσαυροι ήταν νάνοι, ένα φαινόμενο που έχει αποκληθεί "νησιωτικός νανισμός" και αποδίδεται στο ότι τα ζώα συρρικνώνονται σε μέγεθος, όταν αντιμετωπίζουν περιορισμένες πηγές διατροφής στο περιβάλλον τους.


English version
A surprise find of three skull bones in western Hungary has prompted palaeontologists to rethink the story of horned dinosaurs, a clan that includes triceratops, the mighty prong-headed dino that is a favourite children's toy.

The fossils provide the first evidence that so-called coronosaurian dinosaurs, previously only ever found in Asia and North America, also lived in Europe, according to a paper released on Wednesday by the British science journal Nature.

The newly-identified species, dubbed Ajkaceratops after a nearby town, was small.

It grew to only about a metre (3.25 feet) in length, making it a dwarf member of the ceratopsian family, say the authors, led by Attila Ősi of the Hungarian Natural History Museum.

It lived in the Late Cretaceous, which ran from around 100 million years ago to 65 million years ago, when all dinosaurs suddenly were wiped out, possibly by a space rock that collided with Earth.

The big question is how the four-footed beast, or its forebears, got to Europe.

At the time, Europe was nothing more than an archipelago, separated from other continents by the mighty Tethys ocean.

The answer, suggests Ősi: the ceratopsians "island-hopped" from Asia, crossing over on a chain of close islands.

Publication:
''A Late Cretaceous ceratopsian dinosaur from Europe with Asian affinities''
Attila Ösi, Richard J. Butler and David B. Weishampel
Nature online, Bd. 465, S. 466-468
Doi: 10.1038/nature09019

Πηγές / Sources: Eleftherotypia, Nature, Yahoo News
Photos: Gábor Czirjál

Τετάρτη 24 Μαρτίου 2010

Το αρχαιότερο τεχνικό έργο στην Ελλάδα, στο Σπήλαιο της Θεόπετρας στην Καλαμπάκα


Το αρχαιότερο τεχνικό έργο στην Ελλάδα, πιθανόν μάλιστα και του κόσμου, βρίσκεται στο σπήλαιο της Θεόπετρας στην Καλαμπάκα και μετρά 23.000 έτη.

Πρόκειται για ένα πέτρινο τείχος που είχε κατασκευαστεί στην είσοδο του σπηλαίου περιορίζοντας έτσι το άνοιγμά της κατά τα 2/3. Η κατασκευή αυτή, λιθοσωρός για την ακρίβεια, μελετήθηκε και χρονολογήθηκε με τη μέθοδο της οπτικής φωταύγειας στο εργαστήριο αρχαιομετρίας του Κέντρου ''Δημόκριτος'', από όπου χθες παρουσιάστηκαν τα αποτελέσματα. Η ηλικία μάλιστα συμπίπτει απόλυτα με την ψυχρότερη περίοδο της τελευταίας παγετώδους εποχής υποδηλώνοντας ότι οι παλαιολιθικοί οικιστές του σπηλαίου είχαν κατασκευάσει αυτό το τείχος στην είσοδό του προκειμένου να προστατευθούν από το δριμύ ψύχος της εποχής.

Υπολείμματα φωτιάς, εργαλεία από πυριτόλιθο και χαλαζία, πρώιμα κοσμήματα από δόντια ελαφιού, λίθινα εργαλεία και κεραμική έχουν έρθει στο φως στο προϊστορικό σπήλαιο της Θεόπετρας κατά τις ανασκαφές που διεξάγει εδώ και 25 χρόνια η δρ.Νίνα Κυπαρίσση-Αποστολίκα, έφορος Παλαιοανθρωπολογίας και Σπηλαιολογίας Νοτίου Ελλάδος του ΥΠ.ΠΟ. Οι ανθρώπινοι σκελετοί που έχουν βρεθεί είναι ελάχιστοι. Αντιθέτως, πολλά είναι τα οστά ζώων από όλες τις περιόδους χρήσης του σπηλαίου.

Ενδιαφέρον στοιχείο αποτελούν και τα ευρήματα της μεσολιθικής εποχής, που σχετίζονται με την κεραμική και την καλλιέργεια. Είναι καρποί (κριθάρι, σιτάρι, φακή) τόσο σε άγρια (παλαιολιθική εποχή) όσο και σε καλλιεργημένη μορφή, αποδεικνύοντας ότι οι άνθρωποι εκείνοι είχαν ανακαλύψει μόνοι τους την καλλιέργεια, η οποία ήρθε ως αποτέλεσμα προσπαθειών χιλιετιών και ίσως όχι από τη μετάδοση εμπειριών λόγω των μετακινήσεων πληθυσμών από τη Μέση Ανατολή.


Το σπήλαιο της Θεόπετρας αποτελείται από μία κύρια αίθουσα 24x30 μέτρων με μικρές κόγχες στην περιφέρεια, ενώ η είσοδός του είναι αψιδωτή. Ο σχηματισμός του τοποθετείται στην ανώτερη κρητιδική περίοδο, δηλαδή 137 ως 65 εκατομμύρια χρόνια πίσω. Ουδείς γνώριζε πάντως τη σημασία του ως τη στιγμή που άρχισε η ανασκαφή, οπότε και σταμάτησε να χρησιμοποιείται για τον σταβλισμό ζώων.
''Είναι η μόνη προϊστορική θέση του ελληνικού χώρου με ακολουθία επιχώσεων από την ανώτερη και μέση παλαιολιθική εποχή, τη μεσολιθική και τη νεολιθική, γεγονός που αποδεικνύει τη συνέχεια του πολιτισμού στον ελλαδικό χώρο πολύ πριν από τη νεολιθική εποχή'', λέει η ανασκαφέας, τονίζοντας τη σημασία του σπηλαίου για ολόκληρο τον ευρωπαϊκό χώρο. Σήμερα εξάλλου το σπήλαιο είναι επισκέψιμο για το κοινό.

Η χρονολόγηση πραγματοποιήθηκε από την ερευνητική ομάδα του κ.Ν.Ζαχαριά, επίκουρου καθηγητή του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, και του δρ.Ι.Μπασιάκου, διευθυντή Ερευνών του Ε.ΚΕ.Φ.Ε. ''Δημόκριτος''.

Αναζητώντας τον ''Έλληνα'' Νεάντερταλ
Ανθρώπινα αποτυπώματα, πιθανότατα τεσσάρων παιδιών, το ένα γυμνό και τα άλλα καλυμμένα, έχουν αποκαλυφθεί στα βαθύτερα στρώματα του σπηλαίου, όπου τα κατάλοιπα φωτιάς χρονολογήθηκαν με τη μέθοδο του Άνθρακα 14 περίπου στο 45000 π.Χ. Τα αποτυπώματα είναι στη σειρά, το ένα πίσω από το άλλο, και η μελέτη τους μπορεί να οδηγήσει στην αναζήτηση της ύπαρξης του προγενέστερου ανθρώπινου τύπου, και συγκεκριμένα του Homo Sapiens Νeanderthalensis.

Να σημειωθεί ότι η παρουσία αυτού του ανθρώπου στην Ευρώπη τοποθετείται πριν από 40.000 χρόνια, χρονολογία που ταιριάζει με τις ηλικίες της Θεόπετρας. Ειναι η εποχή πάντως κατά κατά την οποία έγινε η μετάβαση στον σύγχρονο τύπο ανθρώπου, τον Homo Sapiens Sapiens.

Σε περίπτωση λοιπόν που αποκαλυφθεί στη Θεόπετρα ένας ανθρώπινος σκελετός που να αντιστοιχεί σε αυτές τις ηλικίες, τότε μπορεί να επιβεβαιωθεί αν εκείνη την εποχή υπήρχε ή όχι ο άνθρωπος Neanderthal και στον ελλαδικό χώρο.

Πηγή: Το Βήμα

Κυριακή 21 Μαρτίου 2010

Πρόγονοι των σημερινών Σκύλων οι γκρίζοι Λύκοι της Μέσης Ανατολής / Origins of Dogs in Middle East Wolves

© 2010 epirotica

Ανατρέποντας την επικρατέστερη θεωρία ότι ο σκύλος προήλθε από την Ασία ή την Ευρώπη, μεγάλη γενετική μελέτη Αμερικανών επιστημόνων αποκαλύπτει ότι όλες οι σημερινές ράτσες των συμπαθέστατων τετραπόδων κατάγονται από τους γκρίζους λύκους της Μέσης Ανατολής, εκεί όπου πιθανώς εξημερώθηκε και η γάτα.

Οι περισσότερες ράτσες σκύλων δεν εμφανίζουν πολλές ομοιότητες με τους άγριους λύκους, στην πραγματικότητα όμως ανήκουν ακόμα και σήμερα στο ίδιο είδος, με την επιστημονική ονομασία Canis Lupus.

H νέα μελέτη, που δημοσιεύεται στο περιοδικό ''Nature'', βασίστηκε σε γενετικές συγκρίσεις ανάμεσα σε 900 σκύλους από 85 καθαρόαιμες ράτσες και 200 άγριους λύκους από όλο τον κόσμο (θεωρείται πιο αξιόπιστη καθώς εξέτασε 48 χιλιάδες δείκτες σε ολόκληρο το γονιδίωμα των σκύλων και των λύκων).

''Τα σκυλιά φαίνεται να μοιράζονται περισσότερη γενετική ομοιότητα με τους γκρίζους λύκους της Μέσης Ανατολής απ’ ό,τι με οποιονδήποτε άλλον πληθυσμό λύκων στον κόσμο'', επισημαίνει ο επικεφαλής της έρευνας, Ρόμπερτ Ουέιν (Robert K. Wayne), καθηγητής Εξελικτικής Βιολογίας του Πανεπιστημίου του Λος Άντζελες, Καλιφόρνια (U.C.L.Α.).

Τα ευρήματα
Οι νέες γενετικές ενδείξεις έρχονται σε συμφωνία με αρχαιολογικά ευρήματα στην περιοχή της Μέσης Ανατολής που χρονολογούνται γύρω στα 13 χιλιάδες χρόνια, λίγο νωρίτερα από την εφεύρεση της γεωργίας. Οι πρώτοι άνθρωποι που εξημέρωσαν τον λύκο ήταν πιθανώς κυνηγοί-τροφοσυλλέκτες τους οποίους ακολουθούσαν αγέλες λύκων σε αναζήτηση τροφής.

Η εξημέρωση της γάτας πιθανώς στην ίδια περιοχή, ακολούθησε όταν οι άνθρωποι της Εύφορης Ημισελήνου έμαθαν να καλλιεργούν τη Γη και χρειάζονταν το αιλουροειδές για να προστατεύσουν τις σοδειές από τα τρωκτικά.


English version
This finding puts the first known domestication, that of dogs, in the same place as the domestication of plants and other animals, and strengthens the link between the first animal to enter human society and the subsequent invention of agriculture about 10,000 years ago.

A Middle Eastern origin for the dog also fits in better with the archaeological evidence, and has enabled geneticists to reconstruct the entire history of the dog, from the first association between wolves and hunter gatherers some 20,000 years ago to the creation by Victorian dog fanciers of many of today’s breeds.

A research team led by Bridgett M. von Holdt and Robert K. Wayne of the University of California, Los Angeles, has analyzed a large collection of wolf and dog genomes from around the world. Scanning for similar runs of DNA, the researchers found that the Middle East was where wolf and dog genomes were most similar, although there was another area of overlap between East Asian wolves and dogs. Wolves were probably first domesticated in the Middle East, but after dogs had spread to East Asia there was a crossbreeding that injected more wolf genes into the dog genome, the researchers conclude in Thursday’s issue of the journal Nature.

The archaeological evidence supports this idea, since some of the earliest dog remains have been found in the Middle East, dating from 12,000 years ago. The only earlier doglike remains occur in Belgium, at a site 31,000 years old, and in western Russia from 15,000 years ago.

Humans lived as roaming hunters and gatherers for most of their existence. Dr.Wayne believes that wolves began following hunter-gatherer bands to feed on the wounded prey, carcasses or other refuse. At some stage a group of wolves, who happened to be smaller and less threatening than most, developed a dependency on human groups, and may in return have provided a warning system.

Πηγές / Sources: Ethnos, The New York Times

Τρίτη 9 Μαρτίου 2010

Βρέθηκαν εργαστήρια της παλαιολιθικής εποχής στις όχθες του Αξιού Ποταμού


Αυτοσχέδια εργαστήρια κατεργασίας λίθινων εργαλείων της μέσης παλαιολιθικής εποχής εντοπίστηκαν σε τρία σημεία στις όχθες του Αξιού Ποταμού, στο Κιλκίς και στην Πέλλα.

Στο Πολύπετρο και στη Γοργόπη Κιλκίς βρέθηκαν πάνω από 500 υποπροϊόντα κατεργασίας πέτρας, ενώ στη Ραχώνα Πέλλας περίπου 70 λίθινα τέχνεργα (εργαλεία) της μέσης παλαιολιθικής εποχής, γεγονός που σημαίνει ότι υπήρχε εκεί εργαστήριο μέχρι και πριν από 40.000 χρόνια. ''Θέσεις κοντά σε μικρούς παραπόταμους, που καταλήγουν στον Αξιό, αποτελούσαν πάντα ιδανικό περιβάλλον για τη δημιουργία παλαιολιθικών καταυλισμών ακόμη και πριν από 1 εκατ. χρόνια. Κοντά στις όχθες των ποταμών οι άνθρωποι μπορούσαν να βρουν εύκολα τροφή (κυνηγώντας ζώα και μαζεύοντας καρπούς από τα δέντρα), έτσι επέλεγαν εκείνα τα σημεία για να φτιάξουν εργαστήρια κατεργασίας της πέτρας και δημιουργίας λίθινων τέχνεργων'', ανέφερε ο προϊστάμενος της Εφορείας Παλαιοανθρωπολογίας-Σπηλαιολογίας Βόρειας Ελλάδας, Ανδρέας Ντάρλας.

Αυτές τις τρεις θέσεις στην Πέλλα και στο Κιλκίς ερευνά εδώ και καιρό ο κ.Ντάρλας και θα παρουσιάσει τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας στην ΚΓ’ Επιστημονική Συνάντηση για το αρχαιολογικό έργο στη Μακεδονία και στη Θράκη, που ξεκινά την Πέμπτη 11 Μαρτίου 2010 στη Θεσσαλονίκη. Στη Ραχώνα της Πέλλας έγιναν επιφανειακές έρευνες που έδειξαν ότι υπήρχε ανθρώπινη παρουσία και μάλιστα οργανωμένη σε μόνιμους, όχι εποχικούς, καταυλισμούς.

Ο κ. Ντάρλας μάζεψε περίπου 70 λίθινα εργαλεία, αλλά και υποπροϊόντα κατεργασίας της πέτρας. Οπως μας είπε, στο σημείο εκείνο, στις όχθες του Αξιού πολλοί άνθρωποι διέμεναν και εκμεταλλεύονταν τις δυνατότητες που τους έδινε η φύση. Συγκεκριμένα μάζευαν καρπούς από τα δέντρα και κυνηγούσαν άγρια ζώα, όπως ελάφια, άλογα, αγριογούρουνα, και χρειάζονταν όπλα σκληρά, φτιαγμένα από πέτρα.

Περισσότερα ευρήματα βρέθηκαν στο Πολύπετρο και στη Γοργόπη Κιλκίς και στις δύο, όμως, αυτές θέσεις βρέθηκαν υποπροϊόντα κατεργασίας της πέτρας. Αυτό σημαίνει ότι δεν υπήρχαν καταυλισμοί εκεί, αλλά οι άνθρωποι από άλλα σημεία πήγαιναν, επεξεργάζονταν την πέτρα και επέστρεφαν στις αρχικές τους θέσεις.

''Στο Πολύπετρο υπήρχε κατάλληλη πρώτη ύλη για τα εργαλεία αυτά, αφού είχε ποτάμιες αποθέσεις με μεγάλα βότσαλα από ηφαιστειακά πετρώματα. Οι άνθρωποι πήγαιναν για πρώτη ύλη όλες τις εποχές, από την αρχαιότητα μέχρι και τους μεσαιωνικούς χρόνους'', είπε ο κ. Ντάρλας. Το ίδιο συνέβαινε και στη Γοργόπη, αφού και το σημείο αυτό ήταν τόπος κατεργασίας της πρώτη ύλης και μάλιστα με την τεχνική της άμεσης κρούσης, δηλαδή με μόνο μία πέτρα έφτιαχναν το εργαλείο που ήθελαν.

Πηγή: Έθνος

Παρασκευή 5 Μαρτίου 2010

Σπάνια Γεωλογικά Μνημεία της Ελλάδας

Κίμωλος, Σκιάδι

Απαιτήθηκαν χιλιάδες χρόνια για να δημιουργηθούν. Πολύ πριν εμφανιστεί ο άνθρωπος, η φύση σμίλευε με υπομονή τα ''γλυπτά'' της, γράφοντας την ιστορία της με πέτρα. Στους αιώνες που ακολούθησαν κάποια γεωλογικά μας μνημεία ενέπνευσαν μέχρι και τη μυθολογία. Αλλα εξίσου μοναδικά μαγνητίζουν επιστήμονες από όλο τον κόσμο, καθώς θεωρούνται παγκόσμιου ερευνητικού ενδιαφέροντος.

Φθιώτιδα, Καθρέπτης της Αρκίτσας
Περίπτωση γεωλογικού μνημείου που ''εκτελούσε'' παράλληλα και χρέη χωματερής, ο ''Καθρέπτης της Αρκίτσας'' στο ρήγμα της Αταλάντης. Το ρήγμα-φόβητρο για την Αθήνα, όπως το αποκαλεί ο Ευθύμης Λέκκας, καθηγητής Δυναμικής Τεκτονικής Εφαρμοσμένης Γεωλογίας του Εθνικού & Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, αλλά, όπως προσθέτει, και ρήγμα αξιοθέατο.

Ο κ. Λέκκας επισημαίνει πως ''το ρήγμα της Αταλάντης είναι ένα από τα πιο γνωστά ρήγματα στον ελλαδικό χώρο. Η μέχρι τώρα πεποίθηση ότι ενεργοποιείται κάθε 100 χρόνια αποτελούσε μόνιμο άγχος για τους κατοίκους του λεκανοπεδίου. Πρόσφατες έρευνες απέδειξαν ότι το ρήγμα της Αταλάντης ενεργοποιείται κάθε 1.000 χρόνια, άρα οι κάτοικοι της πρωτεύουσας μπορούν να ησυχάσουν προς το παρόν. Τουλάχιστον ως προς τον συγκεκριμένο κίνδυνο''.

Ανεξάρτητα από τον κίνδυνο που εμπεριέχει, ''το ρήγμα της Αταλάντης δεν παύει να αποτελεί ένα σπάνιο αξιοθέατο-γεώτοπο, δίπλα ακριβώς στην εθνική οδό, με τις κατοπτρικές επιφάνειες πραγματικά να γυαλίζουν από την τριβή που υπέστησαν από τις αλλεπάλληλες σεισμικές δραστηριοποιήσεις''. Στη βάση όμως του ρήγματος, όπου διεξάγονται έρευνες από Ελληνες και ξένους επιστήμονες για περισσότερα από 40 χρόνια, λειτουργούσε τον τελευταίο καιρό και χωματερή. Ηδη έχει ξεκινήσει καμπάνια και συλλογή υπογραφών για τη διάσωσή του καθώς και προσπάθεια να χαρακτηριστεί ως διατηρητέο μνημείο παγκόσμιας γεωλογικής κληρονομιάς.


Εύβοια, Απολιθωμένο Δάσος Κερασιάς
Στον αντίποδα της αδιαφορίας, το διεθνούς φήμης απολιθωμένο δάσος της Μυτιλήνης, το οποίο έχει ανακηρυχθεί διατηρητέο μνημείο της φύσης και δέχεται χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο. Ωστόσο, ένα άλλο απολιθωμένο δάσος, ίσως λιγότερο γνωστό, αυτό της Κερασιάς στην Εύβοια, φαίνεται πως άντεξε για περισσότερα από 20 εκατομμύρια χρόνια μόνο για να... διακοσμεί σήμερα σαλόνια σπιτιών.

Μεγάλο μέρος των φυτικών απολιθωμάτων της ευρύτερης περιοχής, όπως οι απολιθωμένοι κορμοί, έχει λεηλατηθεί. Αρκετοί ντόπιοι προσπαθούν να το προστατέψουν. Από τα γύρω χωριά δίνουν σκόπιμα λάθος οδηγίες για το πού είναι. Σε πολλές περιπτώσεις λένε πως δεν υπάρχει τίποτα να δεις καθώς το ''έχουν σηκώσει ολόκληρο''. Επίσης, υπάρχουν και παραπλανητικές ταμπέλες στον δρόμο. Εκτός από τα φυτικά απολιθώματα, στην περιοχή απαντούν πολλά απολιθώματα θηλαστικών που έζησαν εκατομμύρια χρόνια πριν. Μεγάλο μέρος των ευρημάτων σώζεται στο Μουσείο Απολιθωμένων Θηλαστικών Κερασιάς.

Ο Γιώργος Θεοδώρου, καθηγητής Παλαιοντολογίας και επιστημονικός υπεύθυνος του μουσείου μιλάει για τους προϊστορικούς θησαυρούς. ''Κρυμμένοι βαθιά μέσα στο υπέδαφος της Ελλάδας δεν υπάρχουν μόνο αρχαιολογικοί θησαυροί. Η ελληνική γη κρύβει στα σπλάχνα της μοναδικούς πολύτιμους παλαιοντολογικούς θησαυρούς, άγνωστους στο ευρύ κοινό. Οι θησαυροί αυτοί συχνά χάνονται για πάντα λόγω της αδυναμίας πραγματοποίησης παλαιοντολογικών ανασκαφών ή αν έλθουν για λίγο στο φως, θα παραμείνουν στο μεγαλύτερο ποσοστό ξανά θαμμένοι στις αποθήκες μουσείων. Οι πληροφορίες δεν υπάρχουν σε κάποιο αρχαίο κείμενο, αλλά στο θαυμαστό αρχείο της φύσης. Το αρχείο αυτό μπορούμε να παρομοιάσουμε με ένα βιβλίο, σελίδες του οποίου είναι τα διάφορα γεωλογικά στρώματα, και λέξεις του τα ζωικά ή φυτικά λείψανα που είχαν εγκλωβιστεί σ' αυτά κατά το παρελθόν, σε μια μακρινή εποχή, κατά την οποία δεν είχε ακόμη εμφανιστεί ο άνθρωπος''.


Κίμωλος, Σκιάδι
Αρκετά πριν από τον άνθρωπο, ο άνεμος σμίλευε την πέτρα. Η περίπτωση του γιγάντιου πέτρινου μανιταριού στην Κίμωλο, το περίφημο Σκιάδι. Ο Κωνσταντίνος Κυριακόπουλος, αναπληρωτής καθηγητής Ηφαιστειολογίας και Πετρολογίας στο Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, εξηγεί πώς δημιουργήθηκε. ''Η εντυπωσιακή αυτή μορφή είναι αποτέλεσμα της ηφαιστειακής δραστηριότητας που για εκατομμύρια χρόνια διαμορφώνει τον χώρο του Αιγαίου. Πρόκειται δηλαδή για έναν ηφαιστειακό σχηματισμό που η βάση του αποτελείται από μαλακό ηφαιστειακό πέτρωμα, ενώ η κορυφή του από συμπαγή λάβα, η οποία είναι πιο σκληρή και περισσότερο ανθεκτική στον χρόνο και παραμένει άθικτη. Η αιολική διάβρωση, που οφείλεται κυρίως στη δράση του ανέμου και δευτερευόντως στις άλλες κλιματολογικές μεταβολές (θερμοκρασία, υγρασία, βροχή, πάγος), ανέλαβε την αρχιτεκτονική διακόσμησή του. Η διεργασία αυτή είναι ένα γεωλογικό φαινόμενο που ονομάζεται "απορρίνιση". Χαρακτηρίζεται ως "μοναδικό φυσικό μνημείο" σε παγκόσμια κλίμακα. Δικαίως είναι ενταγμένο στον Ατλαντα των Φυσικών Γεωλογικών Μνημείων του Αιγαίου, διότι εντυπωσιάζει και αποζημιώνει τον κάθε επισκέπτη''.


Τήνος, Βωλάξ
Από το γιγάντιο μανιτάρι στους γιγάντιους σφαιρικούς βράχους. Το χωριό Βωλάξ στην Τήνο περιτριγυρίζεται από τεράστιους σφαιρικούς βράχους. Μύθοι θέλουν τις τεράστιες αυτές σφαιρικές πέτρες να είναι υπολείμματα από πτώση μετεωρίτη. Παλαιότερα πίστευαν πως είναι κατάλοιπα της Τιτανομαχίας. Σε κάθε περίπτωση, όπως λέει ο Γιώργος Στουρνάρας, καθηγητής Υδρογεωλογίας και Τεχνικής Γεωλογίας, ''δεν είναι έργο ανθρώπου αλλά δουλειά της ίδιας της φύσης. Στον ευρύτερο χώρο των Κυκλάδων (Νάξο, Τήνο, Μύκονο, Πάρο κ.α.) υπάρχουν γρανιτικά πετρώματα τα οποία έχουν σχηματιστεί από κάποιο μάγμα στο βάθος της γης πριν από περίπου 10 εκατ. χρόνια. Στην Τήνο οι γρανίτες καλύπτουν μεγάλο μέρος του νησιού. Κυρίως την περιοχή Βωλάξ. Οι γρανιτικοί όγκοι δεσπόζουν επιβλητικά στην περιοχή, το σφαιρικό σχήμα που παρουσιάζουν οφείλεται στον μακροχρόνιο και χαρακτηριστικό συγκεντρικό τρόπο εξαλλοίωσης και διάβρωσης. Οι τεράστιες γρανιτένιες γιγαντομορφές μάς χαρίζουν με την πολυμορφία τους ένα απαράμιλλο τοπίο και προκαλούν τη φαντασία για να τους αποδώσουμε κάποια θεϊκή ή μυθική διάσταση''.

Πηγή: Ελευθεροτυπία

Παρασκευή 8 Ιανουαρίου 2010

Ανακάλυψη πηγαίνει προς τα πίσω την εμφάνιση των πρώτων τετράποδων / Discovery pushes back date of first four-legged animal




Τα πρώτα ζώα της ξηράς εμφανίστηκαν πολύ νωρίτερα από ό,τι νόμιζαν οι παλαιοντολόγοι, αποκαλύπτει μια σειρά πατημασιών που βρέθηκε στην Πολωνία και χρονολογείται στα 395 εκατομμύρια χρόνια.

Μέχρι σήμερα, οι επιστήμονες εκτιμούσαν ότι τα τετράποδα σπονδυλόζωα προήλθαν από τις επιστοστεγίδες, ψάρια που μπορούσαν να συρθούν στην ξηρά χρησιμοποιώντας σαν πόδια τα πτερύγιά τους. Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα των ζώων αυτών είναι το Tiktaalik roseae, που έζησε πριν από 375 εκατομμύρια χρόνια.

Η νέα ανακάλυψη, που δημοσιεύεται στο Nature, μεταφέρει προς τα πίσω την εμφάνιση των τετράποδων κατά τουλάχιστον 18 εκατομμύρια χρόνια. Οι πατημασιές που βρέθηκαν σε εγκαταλειμμένο λατομείο στην πόλη Zachełmie περιλαμβάνουν αποτυπώματα ''χεριών'' και ''ποδιών'' πλάτους έως και 26 εκατοστών.

Αυτό σημαίνει ότι το ζώο που τα δημιούργησε πρέπει να είχε μήκος 2,5 μέτρα, αναφέρει η ομάδα του Per Ahlberg του Πανεπιστημίου της Ουπσάλα και Grzegorz Niedźwiedzki του Πανεπιστημίου της Βαρσοβίας.

Το υπόστρωμα πάνω στο οποίο βρέθηκαν τα αποτυπώματα πρέπει να ήταν τότε ο λασπώδης πυθμένας μιας λιμνοθάλασσας. Το ζώο φαίνεται ότι δεν έσερνε το σώμα του στη λάσπη, αλλά αντίθετα επέπλεε στο νερό ενώ παράλληλα περπατούσε στο βυθό.

Εκτός από τη διάψευση του ρόλου των επιστοστεγίδων στην εξέλιξη των χερσαίων ζώων, τα ευρήματα φαίνεται επίσης να διαψεύδουν τη θεωρία ότι η μετάβαση από το υδάτινο στο χερσαίο περιβάλλον συνέβη σε λίμνες και δέλτα ποταμών, πιθανότερο φαίνεται τώρα να συνέβη σε ρηχές θάλασσες ή λιμνοθάλασσες.

Τα αποτυπώματα δημιουργήθηκαν μάλιστα μερικά εκατομμύρια χρόνια πριν αρχίσει να πέφτει η συγκέντρωση του οξυγόνου στους ωκεανούς του πλανήτη, οπότε η έρευνα φαίνεται να διαψεύδει και τη θεωρία ότι τα ζώα μετανάστευσαν από το νερό στην ξηρά προκειμένου να αναπνέουν ευκολότερα.



English version
The oldest known tracks of a four-limbed land animal could rewrite part of vertebrate evolution. Some prints, showing individual digits, were found in limestone slabs unearthed in a quarry near Zachełmie, Poland, dated to about 395 million years ago, more than 18 million years before tetrapods were thought to have evolved.

The tracks suggest that the animals that made them were up to 2.5 metres long and had a footpad up to 26 centimetres wide, although most prints were about 15 centimetres wide, reports a team of Polish and Swedish scientists in Nature this week.

This would mean that large, land-roaming tetrapods would have coexisted for 10 million years with the elpistostegids, including Tiktaalik roseae, which lived 375 million years ago, a group thought to mark the transition of from fish to land-roaming animals.

"The discovery of the Zachełmie footprints substantially changes the context for future research on the origin of tetrapods", writes the team, which includes Grzegorz Niedźwiedzki, a fossil-footprint specialist from Warsaw University, and Per Ahlberg, a palaeontologist from Uppsala University in Sweden.

Πηγές / Sources: In, Nature
Subscribe to updates