Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα αρχαιολογία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα αρχαιολογία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τετάρτη 16 Φεβρουαρίου 2011

Αποφασίσθηκε η συντήρηση του Πρωτομινωικού οικισμού ''Φούρνου Κορυφή'' στο Μύρτο Λασιθίου Κρήτης



Την ομόφωνη απόφαση να εγκρίνει τη μελέτη στερέωσης και συντήρησης των αρχιτεκτονικών καταλοίπων του προϊστορικού οικισμού του Μύρτου, στη θέση ''Φούρνου Κορυφή'' Λασιθίου Κρήτης, έλαβε το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (Κ.Α.Σ.), κατά την τελευταία του συνεδρίαση.

Ο πρωτομινωικός οικισμός, που βρίσκεται 3,5 χιλιόμετρα από το χωριό Μύρτος της Ιεράπετρας, πάνω σε λόφο 66 μέτρων, ήκμασε την περίοδο 2800-2200 π.Χ. Είναι από τους πρώτους οικισμούς που ιδρύθηκαν στην Κρήτη και από τους λίγους που δεν έχουν καταστραφεί από μεταγενέστερες οικιστικές φάσεις.

Οι ανασκαφές, που έγιναν από τη Βρετανική Αρχαιολογική Σχολή μεταξύ 1967-68, έφεραν στο φως μοναδικά ευρήματα. Από τα διασημότερα είναι η ''Θεά του Μύρτου'', ένα πήλινο αγγείο με τη μορφή σχηματοποιημένης θεάς, με πολύ μικρό κεφάλι, ψηλό λεπτό λαιμό και κωδωνόσχημο σώμα. Με τα δύο της χέρια κρατάει μια μικρή στάμνα, η οποία αποτελεί και τη μοναδική έξοδο του σπονδικού υγρού από το εσωτερικό του αγγείου. Σήμερα, εκτίθεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αγίου Νικολάου.

Σύμφωνα με την εισήγηση της Διεύθυνσης Συντήρησης Αρχαίων & Νεότερων Μνημείων, που παρουσιάστηκε στη συνεδρίαση του συμβουλίου, η κατάσταση του μνημείου είναι πολύ άσχημη. Τα βασικά του προβλήματα είναι η πτώση λιθοσωμάτων, η ανάπτυξη βλάστησης και η αποδιοργάνωση της τοιχοποίιας. Επίσης, τσιμεντοκονιάματα που χρησιμοποιήθηκαν παλιότερα για τη στερέωση των αρχιτεκτονικών καταλοίπων περισσότερο ταλαιπώρησαν παρά στερέωσαν την αρχαία οικοδομή.

Μεταξύ των προτάσεων που διατυπώθηκαν ήταν η διαμόρφωση μικρού εργοταξιακού χώρου δυτικά της νότιας εισόδου του οικισμού, σε χώρο εκτός της περιοχής που καταλαμβάνουν τα αρχαία κατάλοιπα και η εφαρμογή κονιαμάτων εδαφικού υλικού σε σημεία της τοιχοποίιας.

Συγκεκριμένα, αναφέρθηκε ότι η πιλοτική εφαρμογή των κονιαμάτων αυτών το 2010 από τη Διεύθυνση Αναστήλωσης Αρχαίων Μνημείων είχε εξαιρετικά αποτελέσματα, γεγονός που επιβεβαιώθηκε και κατά την παρουσίαση των φωτογραφιών. Η διαφορά της τοιχοποιίας πριν και μετά την εφαρμογή των κονιαμάτων ήταν εντυπωσιακή.

Η έκταση του οικισμού ''Φούρνου Κορυφή'' είναι περίπου 1.250 τ.μ. και αποτελείται από 90 δωμάτια, φτιαγμένα όλα από ακατέργαστες πέτρες.

Πηγή: In

Δευτέρα 31 Ιανουαρίου 2011

Πλάτη με πλάτη Δίας και Αθηνά στο κέντρο του αετώματος του Αρχαϊκού Ναού της Ακρόπολης των Αθηνών



Έψαξαν ανάμεσα σε 20.000 θραύσματα αρχαίου λίθου για πολλές αιτίες και κατάφεραν πολλά χάρη σε αυτές τις έρευνες. Ανάμεσά τους ήταν και η λύση ενός αινίγματος που απασχολούσε τους ειδικούς σχεδόν έναν αιώνα: ποιος ήταν στο κέντρο του αετώματος του αρχαϊκού ναού ανάμεσα στο Ερέχθειο και τον σημερινό Παρθενώνα στην Ακρόπολη;

Η Αθηνά ή ο Δίας με το τέθριππο άρμα του; O Κωνσταντίνος Κίσσας, τωρινός έφορος αρχαιοτήτων Κορίνθου, ήταν επικεφαλής των εργασιών για τα διάσπαρτα στην Ακρόπολη. Δώδεκα χρόνια τακτοποιούσε και κατέγραφε. Μέσα στο πλήθος των μαρμάρινων κομματιών εντόπισε τη γωνιακή απόληξη του αετώματος του υστεροαρχαϊκού ναού. Με βάση την κλίση του γωνιαίου γείσου (14 μοιρών) μετρήθηκε το ύψος που είχε το τύμπανο του αετώματος, άρα και τα αγάλματα που κοσμούσαν το κέντρο του. Το ύψος του τυμπάνου, που δεν ήταν γνωστό μέχρι σήμερα, είναι 2,46 μ. και το μήκος του 19,70 μ.

Το θέμα του γλυπτού διάκοσμου του ναού είναι Γιγαντομαχία από τη μία πλευρά και σύμπλεγμα λέοντα που κατασπαράσσει ταύρο από την άλλη. Στη Γιγαντομαχία απεικονίζεται η Αθηνά με όπλο την αιγίδα της να μάχεται τον γίγαντα Εγκέλαδο. Ο κ. Κίσσας θεωρεί πως επιβεβαιώνεται η σύλληψη του αείμνηστου Γιάννη Μιλιάδη, εφόρου Ακρόπολης, που στην πρόταση για αναπαράσταση του αετώματος έθετε στο κέντρο τον Δία και την Αθηνά σε αντίνωτη στάση (πλάτη με πλάτη). Το κεφάλι του Διός σώζεται (μέχρι πρότινος) στις αποθήκες του παλιού Μουσείου.

Μιλώντας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών για τα νέα πορίσματα σχετικά με την Αρχαϊκή Αρχιτεκτονική της Ακρόπολης, ο κ. Κίσσας ανέφερε ότι η συστηματική έρευνα στους λιθοσωρούς απέδωσε θραύσματα αρχιτεκτονικών μελών σε σχεδόν όλα τα μνημεία. Μόνον ο Παρθενώνας κέρδισε από αυτή την έρευνα 229 κομμάτια. Τα Προπύλαια 71, το Ερέχθειο 10, ο Προπαρθενώνας 129, η Στοά του Ευμένους 65, η Στοά του Ασκληπιείου 7, η Νότια κλιτύ της Ακρόπολης 7, το Ηρώδειο 3, ακόμη και το Ολυμπιείο 16.

Πηγή: Έθνος

Η ''επιστροφή'' των Μαγεµένων στη Θεσσαλονίκη μετά από 150 χρόνια


Οι Μαγεµένες, Las Incantadas, οι ''Καλοκυράδες της αγοράς'', τα ''Είδωλα'' για τους χριστιανούς της Θεσσαλονίκης µπορεί τελικά να µην επιστρέφουν αυτούσια στην πατρίδα τους, έρχονται όµως µετά φανών και λαµπάδων τα πιστά τους αντίγραφα.

Τα αντίγραφα ανέλαβε να κατασκευάσει κατ’ εικόνα και καθ’ οµοίωσιν το αρµόδιο τµήµα του Μουσείου του Λούβρου (εργαστήρια εκµαγείων εθνικών µουσείων της Γαλλίας), ως ''αντίδωρο'' για τη µεγάλη έκθεση που θα πραγµατοποιηθεί στο Γαλλικό µουσείο µε θέµα τη ζωή και την πορεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου από 3 Οκτωβρίου 2011.

Πρόκειται για τέσσερα αµφίπλευρα αγάλµατα, της Μαινάδας, του ∆ιονύσου, της Αριάδνης, της Λήδας, του Γανυµήδη, ενός εκ των ∆ιόσκουρων, της Αύρας και της Νίκης, που χρονολογούνται στη ρωµαϊκή εποχή (2ος αιώνας µ.Χ.), ασύλληπτης οµορφιάς και µεγάλης αρχαιολογικής αξίας, που αφαιρέθηκαν το 1864 από τον Γάλλο Εµανουέλ Μιλέρ (Emmanuel Miller), µε την άδεια των οθωµανικών Αρχών.

Η Στοά των Ειδώλων ή των Μαγεµένων ονοµάστηκε έτσι από τους χριστιανούς κατοίκους της Θεσσαλονίκης και από τους Σεφαραδίτες, τους Ισπανοεβραίους που ήρθαν στη Θεσσαλονίκη από την περιοχή Sepharadh της Ισπανίας. Η Στοά των Ειδώλων, µνηµείο που είχαν ανεγείρει οι Ρωµαίοι για να στολίσουν τη νότια είσοδο στο forum, από τη µεριά της σηµερινής Εγνατίας, βρέθηκε να είναι ενσωµατωµένη στο σπίτι του πλούσιου εβραίου υφασµατέµπορου Λιάτσι Αρδίτη, στη συνοικία Rogos, στη βόρεια πλευρά της Εγνατίας.

Η απόφαση ελήφθη, ο χρόνος µεταφοράς και επανεγκατάστασής τους στη Θεσσαλονίκη ορίστηκε ως τα τέλη του χρόνου (στις αρχές του 2012 η πόλη γιορτάζει τα 100 χρόνια από την απελευθέρωσή της από τους Τούρκους) και το ''αντίτιµο'' ορίστηκε µόλις στα € 186.000, ποσό που θα διαθέσει ο ∆ήµος Θεσσαλονίκης. Το αντίτιµο αφορά την πιστή κατασκευή των µητρών (καλουπιών) και των αντιτύπων τους καθώς και τη µεταφορά των αγαλµάτων.

Το αίτηµα για επιστροφή των Μαγεµένων είχε πρωτοδιαµορφωθεί στην περίοδο προετοιµασίας της πόλης ως Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης (το 1997), επανήλθε µε αφορµή την ανάπλαση της Αρχαίας Αγοράς (στο νότιο τµήµα της οποίας φέρεται πως οι Μαγεµένες ήταν τοποθετηµένες στη Στοά των Ειδώλων από τον 2ο µ.Χ. αιώνα µέχρι και την αποκόλληση και µεταφορά τους στη Γαλλία το 1864), επανήλθε τελικά προ διετίας με την πρόθεση του δήµου να επαναδιεκδικήσει τα αγάλµατα µε αφορµή την προετοιµασία της πόλης για τον εορτασµό των 100 χρόνων από την απελευθέρωσή της.

Στις επαναλαµβανόµενες διεκδικήσεις η ''λύση'' ήρθε µε την ανταλλαγή και το τελικό σχέδιο συζητήθηκε την περασµένη εβδοµάδα σε σύσκεψη µεταξύ της νέας δηµοτικής αρχής, του Γάλλου προξένου, εκπροσώπων του Μουσείου του Λούβρου και του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης.

''Είναι πολύ σηµαντικό το ότι, έστω και µε τη µορφή των αντιγράφων, οι Μαγεµένες επιστρέφουν στη Θεσσαλονίκη. Θα ήταν βεβαίως σηµαντικότερο να παραλαµβάναµε τα πρωτότυπα αλλά... Τα αντίγραφα θα πάνε στο αρχαιολογικό µουσείο και οι αρχαιολόγοι θα κρίνουν πού και πώς θα εκτεθούν στο κοινό'', αναφέρει ο αντιδήµαρχος Πολιτισµού, Παιδείας και Τουρισµού, Σπύρος Πέγκας.

''Είναι έξαλλοι που θα πάρω τα αγάλµατα''
Αναλυτική και αποκαλυπτική των συνθηκών της εποχής που αφαιρέθηκαν οι Μαγεµένες είναι η περιγραφή από τον ελληνιστή Μαρκ Μαζάουερ στη µελέτη του ''Θεσσαλονίκη, πόλη των φαντασµάτων. Χριστιανοί, µουσουλµάνοι και Εβραίοι 1430-1950'':

Ο Έλγιν της Θεσσαλονίκης ήταν ένας Γάλλος σοφός πενήντα ενός χρονών ονόµατι Εµανουέλ Μιλέρ, ειδήµων παλαιογράφος µε πάθος για τα χειρόγραφα. Αργότερα θα γινόταν καθηγητής νέων ελληνικών στο Παρίσι. Γράφει στη σύζυγό του στις 10 Οκτωβρίου του 1864: ''Βιάζοµαι να σου στείλω την καλή, µεγάλη είδηση... Ο Σουλτάνος, µέσω του Μεγάλου βεζύρη, του Φουάντ Πασά, µού έδωσε την άδεια να αποκολλήσω και να µεταφέρω στη Γαλλία οκτώ αγάλµατα της Σαλονίκης που ήθελα τόσο πολύ... Ο πληθυσµός έχει ήδη αρχίσει να εξάπτεται και να δυσανασχετεί. Είναι έξαλλοι που θα πάρω τα αγάλµατα...''.

Πηγή: Τα Νέα

Τρίτη 25 Ιανουαρίου 2011

Έναρξη ανασκαφών στο Καβούρι Αττικής



Αρχικώς ήταν ένα κτίριο της Κλασσικής εποχής. Αιώνες αργότερα, στην Ύστερη αρχαιότητα, εγκαταστάθηκαν εκεί κεραμικοί κλίβανοι. Τέλος, και αφού στο μεταξύ είχαν περάσει πολλοί αιώνες ακόμη, μια εκκλησία κτίστηκε στο ίδιο σημείο. Όλα αυτά στο Καβούρι, σε μικρή απόσταση από την ακτή, όπου σε ένα περιφραγμένο οικόπεδο πέντε στρεμμάτων η ιστορία παρουσιάζεται σε αδιάλειπτη συνέχεια. Οι λεπτομέρειές της όμως είναι άγνωστες. Αυτές ακριβώς πρόκειται να διερευνήσει η ανασκαφή που αρχίζει από την αρχαιολόγο κυρία Έφη Λυγκούρη.

Άγιος Νικόλαος Πάλλων ονομάζεται η περιοχή, προφανώς από τον ναό, του οποίου σώζεται μόνο η θεμελίωση. Αν υπάρχει μία ακόμη ιδιαιτερότητα είναι ότι πρόκειται για μία από τις λιγοστές πλέον εκτάσεις δίπλα στη θάλασσα που παραμένουν αδόμητες και ανεκμετάλλευτες από διάφορες δραστηριότητες.

Ο λόγος ότι το οικόπεδο αυτό, που βρίσκεται μεταξύ των οδών Μάρνη και Κερκύρας, είχε παραχωρηθεί, λόγω ακριβώς της ύπαρξης πολλών αρχαιοτήτων οι οποίες ήταν επιφανειακώς ορατές από τον Ο.Δ.Ε.Π. στο Ελληνικό Δημόσιο, ήδη από το 1934. Δίπλα του μάλιστα είχαν εντοπισθεί στη δεκαετία του '60 αρχαία κατάλοιπα της Ύστερης Ρωμαϊκής εποχής και των Παλαιοχριστιανικών χρόνων.

Το πρώτο που είναι ορατό αυτή τη στιγμή στον αρχαιολογικό χώρο είναι τα θεμέλια ενός μικρού σταυροειδούς ναού της Μεταβυζαντινής εποχής, ο οποίος είχε κτισθεί επάνω σε κατάλοιπα της Κλασικής εποχής. Η αψίδα του ιερού διακρίνεται στα ανατολικά και η είσοδός του στα δυτικά. Στην είσοδο βρέθηκε εντοιχισμένη στήλη ενώ για το δάπεδό του είχαν χρησιμοποιηθεί πήλινες πλάκες.

Όπως λέει η κυρία Λυγκούρη, για την ανέγερση του ναού χρησιμοποιήθηκε ένας ισχυρός τοίχος οικοδομήματος της Κλασικής εποχής ενώ ανάμεσα στον τοίχο αυτόν και την αψίδα έχουν εντοπιστεί τρεις τάφοι- οι δύο από αυτούς ''καλυβίτες'' και ένας κιβωτιόσχημος. Για τα πλαϊνά τοιχώματα της αψίδας εξάλλου είχαν χρησιμοποιηθεί όρθιες πέτρες ενώ για τον πυθμένα δύο στρωτήρες κεραμίδες.


Δίπλα τους βρέθηκε και τμήμα μιας μικρής μαρμάρινης επιτύμβιας στήλης που χρονολογείται από το τέλος του 4ου π.Χ. αιώνα. Στα ανατολικά εντοπίστηκαν άλλοι δύο ορθογωνισμένοι χώροι που κατά πάσα πιθανότατα χρονολογούνται από την Ύστερη Αρχαιότητα.

Οικοδόμημα ή ταφικός περίβολος λοιπόν; Στο ερώτημα αυτό επιθυμεί να απαντήσει πρώτα η κυρία Λυγκούρη. Όσο για τη χρονολόγηση, προσδιορίζεται σαφώς στον 5ο-4ο π.Χ. αιώνα. Στο εσωτερικό αυτού του τετράγωνου χώρου πάντως υπάρχει το εργαστήριο καμίνευσης με δύο κεραμικούς κλιβάνους, ο ένας κυκλικός και πλινθόκτιστος- σώζεται μάλιστα και η εσχάρα του- και ο άλλος σχεδόν τετράγωνος, με εμφανή την αψιδωτή είσοδό του και την εσχάρα του. Και οι δύο κλίβανοι χρονολογούνται από την Ύστερη αρχαιότητα.

Πηγή: Το Βήμα

Δευτέρα 24 Ιανουαρίου 2011

Ταξίδια - Αρχαίοι Φίλιπποι Καβάλας



Στην περιοχή των Φιλίππων οργανωμένη ζωή υπήρξε πολύ πριν από τον βασιλιά Φίλιππο, ήδη από την προϊστορική εποχή. Αφετηρία θεωρείται το 5000 π.Χ. και η ανθρώπινη παρουσία συνεχίστηκε αδιάλειπτα ως την πρώιμη εποχή του σιδήρου (μεταξύ 1050 και 700 π.Χ.).

Ο οικισμός εκείνος εγκαταλείφθηκε για να αναπτυχθεί ένας άλλος πιο δυτικά, στην κορυφή του οχυρού λόφου. Το 360 π.Χ., στην ακρόπολη αυτή, Θάσιοι με αρχηγό τον Καλλίστρατο ίδρυσαν την αποικία των Κρηνιδών. Βρισκόταν πάνω στον μόνο δρόμο που ένωνε το εσωτερικό της αρχαίας Θράκης με τα παράλια και περνούσε ανάμεσα στους πρόποδες του Ορβήλου όρους και στα έλη.

Οι πληροφορίες σχετικά με την πόλη που ίδρυσε ο Φίλιππος είναι λίγες σε σχέση με εκείνες των επόμενων περιόδων, επειδή τα μνημεία που έχουν ανασκαφεί ανήκουν κυρίως στους ρωμαϊκούς και παλαιοχριστιανικούς χρόνους.

Έτσι κατάφεραν να εξασφαλίσουν στη Θάσο πρόσβαση σε γεωργικά προϊόντα, σε ξυλεία και στα ορυχεία του Παγγαίου. Μόλις 5 χρόνια αργότερα, φοβούμενοι τις θρακικές φυλές της περιοχής, προσέφυγαν για προστασία στον βασιλιά Φίλιππο Β', ο οποίος κατέλαβε την πόλη το 356 π.Χ., την οχύρωσε, τη μετονόμασε και εγκατέστησε εκεί Μακεδόνες αποίκους.

Χάρη στα νέα ορυχεία χρυσού που ανακαλύφθηκαν σε κοντινή περιοχή, η πόλη απέκτησε ισχυρή οικονομία.

Μετά μια περίοδο παρακμής, επανήλθε στο προσκήνιο το 42 μ.Χ., όταν έγινε εδώ η περίφημη μάχη των Φιλίππων ανάμεσα στους ρωμαϊκούς στρατούς των δημοκρατικών του Βρούτου και του Κάσσιου και των συνεχιστών της πολιτικής του Ιουλίου Καίσαρα, Οκταβιανού και Αντώνιου (όπου ηττήθηκαν οι δημοκρατικοί).

Οι Φίλιπποι μετατράπηκαν σε αυτοκρατορική αποικία και τόπο εγκατάστασης βετεράνων στρατιωτικών. Μεταξύ 49-50 μ.Χ. η παράδοση προσθέτει στην ιστορία τους ένα σημαντικό, για τους χριστιανούς, γεγονός: την άφιξη του Αποστόλου Παύλου. Με την επικράτηση του χριστιανισμού τον 4ο αιώνα, στα σημεία όπου βρίσκονταν κατεστραμμένα δημόσια κτίρια υψώθηκαν μεγαλόπρεποι χριστιανικοί ναοί (τρεις από τους οποίους υπάρχουν σήμερα στον αρχαιολογικό χώρο) και οι Φίλιπποι έγιναν προσκυνηματικό κέντρο.

Η παρακμή ξεκίνησε στο τέλος του 6ου αιώνα και στις αρχές του 7ου, επειδή οι κάτοικοι δεν είχαν πλέον τη δυνατότητα να αναστηλώσουν τα κτίρια που έπληξαν καταστροφικοί σεισμοί. Οι σλαβικές επιδρομές χειροτέρεψαν την κατάσταση κι έτσι πολλοί εγκατέλειψαν την πόλη, που τελικά ερήμωσε τον 14ο αιώνα με την εμφάνιση των Τούρκων.


Από το αρχαίο θέατρο στη ''φυλακή του απόστολου Παύλου''
Η παλιά εθνική οδός, αν και δεν χρησιμοποιείται πια, χωρίζει τον αρχαιολογικό χώρο των Φιλίππων σχεδόν στη μέση. Οι πληροφορίες σχετικά με την πόλη που ίδρυσε ο Φίλιππος είναι λίγες σε σχέση με τις πόλεις των επόμενων περιόδων, επειδή τα μνημεία που έχουν ανασκαφεί ανήκουν κυρίως στους ρωμαϊκούς και παλαιοχριστιανικούς χρόνους.

Οι αρχαιολόγοι έχουν διακρίνει το βόρειο από το νότιο τμήμα. Στο πρώτο εντάσσεται το θέατρο του 4ου αιώνα, που έκτισε πιθανότατα ο Φίλιππος, ιερά, η Βασιλική Α' (5ου-6ου αιώνα), η λεγόμενη φυλακή του Αποστόλου Παύλου και η Βασιλική Γ' (4ος -6ος αιώνας).

Στο δεύτερο τμήμα υπάρχουν ίχνη της θεωρούμενης ως Εγνατίας οδού και τα δημόσια κτίρια της πόλης, η περίφημη Βασιλική Β', το Οκτάγωνο, το Επισκοπείο, το Βαλανείο.

Ψηλά πάνω στον λόφο βρίσκεται η Ακρόπολη και στο εσωτερικό της ο τετράπλευρος πύργος των υστεροβυζαντινών χρόνων. Γύρω του υπάρχει βυζαντινό τείχος θεμελιωμένο πάνω σ’ εκείνο της εποχής του Φιλίππου.


Το τείχος ξεκινώντας από εδώ περιέκλειε τμήμα της πεδιάδας. Η περίμετρός του έφτανε τα 3,5 χλμ. και είχε ισχυρούς πύργους. Για να ανεβείτε εδώ από το μονοπάτι θα χρειαστείτε περίπου 45 λεπτά.

Στο βόρειο τμήμα. Το αρχαίο θέατρο είναι αυτό που θα δείτε πρώτο μπαίνοντας στον αρχαιολογικό χώρο. Έχει γίνει ακόμη πιο διάσημο τα τελευταία χρόνια χάρη στα πολιτιστικά δρώμενα που διοργανώνονται εδώ, με σημαντικότερο το φεστιβάλ αρχαίου δράματος.

Το εντυπωσιακό μνημείο είναι από τα αρχαιότερα οικοδομήματα της πόλης, ενώ παρεμβάσεις έγιναν από τους Ρωμαίους για να χρησιμοποιηθεί ως αρένα. Η αποκατάσταση που έγινε το 1950, πάντως, το έχει... ενισχύσει με μεγάλες δόσεις μπετόν - κάτι που αλλοιώνει την εικόνα του.

Το επόμενο αξιόλογο μνημείο μπροστά στο οποίο θα βρεθείτε είναι η Βασιλική Α' με εγκάρσιο κλίτος και μεγαλοπρεπή γλυπτικό διάκοσμο. Είναι η πρώτη εκκλησία που ανασκάφηκε και το συγκρότημά της είναι τεράστιο. Μετά την καταστροφή της, στη νοτιοδυτική άκρη του αιθρίου χτίστηκε παρεκκλήσι κάτω από το οποίο υπάρχει μια δεξαμενή: η παράδοση λέει πως ήταν η φυλακή του Αποστόλου Παύλου και είχε μετατραπεί σε χώρο λατρείας.

Τα τενάγη
Αιώνες πριν, οι απέραντες εκτάσεις που αντικρίζετε γύρω από τον αρχαιολογικό χώρο των Φιλίππων και ονομάζονται τενάγη, ήταν έλος. Η πιο αξιόλογη προσπάθεια για την αποξήρανσή τους -εκτός από αυτήν που έγινε το 1930 για να μοιραστούν αγροτικοί κλήροι στους πρόσφυγες -ανήκει στον Φίλιππο Β' βασιλιά της Μακεδονίας, τον 4ο αιώνα π.Χ. Κι αυτό γιατί έγκαιρα αντιλήφθηκε ότι η νέα πόλη που δημιούργησε και βάφτισε δεν θα μπορούσε να αναπτυχθεί όσο τα έλη έφταναν στις παρυφές της και εξαφάνιζαν την καλλιεργήσιμη γη.


Fast Info

H Βασιλική Γ'
Στη Βασιλική Γ' η ανασκαφή συνεχίζεται κι έτσι δεν είναι επισκέψιμη. Είναι μακρόστενη, με 3 κλίτη. Έχει πολυτελή μαρμαροθετήματα δαπέδου και ενδιαφέροντα γλυπτικό διάκοσμο. Στα μέσα του 6ου αιώνα το μνημείο καταστράφηκε από σεισμό.

Το ανακαινισμένο Μουσείο Φιλίππων
Το αρχαιολογικό μουσείο των Φιλίππων έχει ανακαινιστεί εκ βάθρων και έχει γίνει επανέκθεση των εκθεμάτων. Με τη νέα του μορφή ο επισκέπτης περνάει πρώτα από τα προϊστορικά εκθέματα και ανεβαίνοντας στον όροφο βλέπει τα παλαιοχριστιανικά, με αναφορά στις πράξεις των Αποστόλων και την εικόνα του Αποστόλου Παύλου, με επιγραφές, μαρμάρινα μέλη και εκκλησιαστικά έπιπλα.

Βασιλική Β': Η ''δίδυμη'' της Αγιά-Σοφιάς
Το πιο διάσημο μνημείο του νότιου τμήματος του αρχαιολογικού χώρου είναι η επιβλητική Βασιλική Β'. Ωστόσο, πριν φτάσετε σ’ αυτήν, θα περπατήσετε για λίγο σε έναν δρόμο που θεωρείται τμήμα της Εγνατίας οδού και θα βρεθείτε στη ρωμαϊκή Αγορά.

Η αρχαιότερη φάση της χρονολογείται στον 1ο αιώνα μ.Χ. και φτιάχτηκε πάνω σε κτίρια της πόλης των ελληνιστικών και πρώιμων ρωμαϊκών χρόνων. Αποτελούσε το διοικητικό κέντρο της τότε πόλης και υπήρχαν ναοί, δικαστήρια, βιβλιοθήκη, καταστήματα- τα ερείπια των οποίων θα δείτε γύρω.

Η εκκλησία είναι χτισμένη στα πρότυπα της Αγίας Σοφίας της Κωνσταντινούπολης. Εχει τέσσερις μεγάλους πεσσούς πάνω στους οποίους στηριζόταν ο τρούλος και δυο σειρές από κιονοστοιχίες.

Ο τρούλος κατέρρευσε πριν ολοκληρωθούν οι εξωραϊστικές εργασίες των εσωτερικών χώρων και έτσι απέμειναν οι επιβλητικοί πλαϊνοί τοίχοι. Ξεχωριστά χαρακτηριστικά της αποτελούν οι κίονες και η ποιότητα της γλυπτικής, με το τρυπάνι που δημιουργεί ένα πλέγμα από φύλλα που θυμίζουν πλεκτό. Η αναστήλωση του μνημείου έγινε το 1995-96. Πίσω από τη Βασιλική Β' θα διακρίνετε ίχνη της παλαίστρας του 2ου μ.Χ αιώνα και τις βεσπασιανές (δημόσιες τουαλέτες) που σώζονται σε πολύ καλή κατάσταση.

Η ελληνιστική Αγορά, στον χώρο της οποίας θα περπατήσετε κατευθυνόμενοι προς τη Βασιλική Β’, έχει αλλοιωθεί σε μεγάλο βαθμό ακριβώς λόγω της ανέγερσης της εκκλησίας, γύρω στο 550.


Οκτάγωνο
Το συγκρότημα του Οκταγώνου βρίσκεται σε διπλανό χώρο και έχει δική του περίφραξη και φύλαξη. Ένα κίτρινο τόξο θα σας δείξει τον δρόμο προς τη λεγόμενη τρίκλιτη στοά του Οκταγώνου. Είναι ο μητροπολιτικός ναός των Φιλίππων με τα προσκτίσματά του, αφιερωμένος στον Απόστολο Παύλο.

Ως πυρήνα έχει τον καμαροσκεπή τάφο των ελληνιστικών χρόνων, δίπλα από τον οποίο ιδρύθηκε μεταξύ 312-343 μ.Χ. ο πρώτος χριστιανικός ευκτήριος οίκος της πόλης. Περί το 400 μ.Χ. τον αντικατέστησε ο μεγάλος οκτάγωνος ναός που διατηρήθηκε ως τον 7o αιώνα. Είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά Οκτάγωνα με δύο άμβωνες- κάτι που είναι σπάνιο, όπως και το σύνθρονο που βρίσκεται δεξιά από τα ψηφιδωτά με τα λατρευτικά και τα φυτικά ή ζωικά σύμβολα. Πάνω από το Οκτάγωνο είναι το λεγόμενο συγκρότημα του Βαπτιστηρίου και μία λάρνακα που κάποιοι θεωρούν τάφο του Αποστόλου Παύλου.

Το Βαπτιστήριο τροφοδοτούσε με ζεστό νερό το Βαλανείο (λουτρό), που είχε γύρω του βοηθητικά διαμερίσματα και τους τρεις οίκους: τον ψυχρό, τον μέσο θερμό και τον έσω θερμότερο (η ίδρυσή του θεωρείται πως έγινε στα χρόνια του Αυγούστου, 31 π.Χ. με 14 μ.Χ.).

Δεξιά από το Βαπτιστήριο βρίσκεται ένα μεγάλο κτίσμα που θεωρείται το Επισκοπείο και είναι κτισμένο πάνω σε προγενέστερο κτίριο της ρωμαϊκής περιόδου.

Πηγή: Έθνος

Παρασκευή 21 Ιανουαρίου 2011

Χρηματοδότηση από τη Δ.Ε.Η. για τις αρχαιότητες της Μεγαλόπολης



Μπορεί η λειτουργία του ηλεκτροπαραγωγικού σταθμού της Δ.Ε.Η. στη Μεγαλόπολη να έχει προκαλέσει μεγάλες καταστροφές στις αρχαιότητες της περιοχής, μεταξύ των οποίων και στο θέατρο, που ήταν το μεγαλύτερο του αρχαίου κόσμου, όμως για πρώτη φορά η ρυπογόνος εταιρεία προσφέρεται να επανορθώσει. Και μάλιστα με το εντυπωσιακό ποσόν των € 3,6 εκατ. Πρόκειται για το αποτέλεσμα ενός μνημονίου συνεργασίας και συναντίληψης που υπογράφηκε ανάμεσα στο Υπουργείο Πολιτισμού & Τουρισμού και στη Δ.Ε.Η. ώστε να συντηρηθούν, να αναστηλωθούν και να αναδειχθούν τα αρχαία μνημεία της περιοχής.

Όπως αναφέρει η γενική γραμματέας του ΥΠ.ΠΟ.Τ. κυρία Λίνα Μενδώνη ''Εξηγήσαμε στη διοίκηση της Δ.Ε.Η. το πρόγραμμα των έργων που έχουμε για τα μνημεία και εκείνοι συμφώνησαν να προσφέρουν ως χορηγία το ποσόν των € 3,3 εκατ. για την αναστήλωση του θεάτρου της Μεγαλόπολης και για την συντήρηση και ανάδειξη των καταλοίπων της αρχαίας πόλης και άλλες € 380.000 για τον αρχαιολογικό χώρο των Κυπαρισσίων''. Να σημειωθεί ότι τα χρήματα θα κατατεθούν στο Ταμείο Διαχείρισης Πιστώσεων Εκτέλεσης Αρχαιολογικών Εργων διότι σε αυτό είναι ενταγμένο το έργο αναστήλωσης του θεάτρου Μεγαλόπολης, ενώ οι εργασίες μπορεί να αρχίσουν άμεσα καθώς ήδη υπάρχουν εγκεκριμένες μελέτες.

Στο πλαίσιο του προγράμματος αυτού θα γίνουν επίσης η μελέτη συντήρησης των μνημείων της Αρχαίας Αγοράς, ευπρεπισμός του αρχαιολογικού χώρου και περίφραξή του (μετά από απαλλοτρίωση κόστους € 170.000), συντήρηση του ψηφιδωτού της μεγάλης ρωμαϊκής βίλας, καθώς και επισκευή του παλαιού στεγάστρου (κόστους € 200.000). Παράλληλα η Δ.Ε.Η. αναλαμβάνει το 50% της δαπάνης για την συντήρηση των κινητών ευρημάτων που έχουν έρθει στο φως στην περιοχή προκειμένου να εκτεθούν στο μελλοντικό Μουσείο της Μεγαλόπολης,στο οποίο θα παρέχει και δωρεάν ρεύμα.

Πηγή: Το Βήμα

Πέμπτη 20 Ιανουαρίου 2011

Αποκαλύπτεται ολόκληρη η αρχαία Φενεός


Οι πλημμύρες στην αρχαία Φενεό ήταν πολύ έντονες. Κάλυπταν όχι απλώς μεγάλο μέρος της πόλης, αλλά και σπουδαία ιερά, όπως του Ασκληπιού. Πώς αλλιώς θα μπορούσε να γίνει, αφού ο ίδιος ο Ηρακλής, σύμφωνα με τον μύθο, είχε δημιουργήσει τους ηθμούς (βάραθρα) που, όπως πίστευαν οι Φενεάτες, ήταν τεχνητά; Οταν τα βάραθρα φράζονταν, ολόκληρη η πεδιάδα μετατρεπόταν σε λίμνη.

Έτσι, λοιπόν, ο αρχαίος περιηγητής Παυσανίας, ερχόμενος από τον Ορχομενό, κατευθύνθηκε προς την πόλη της Φενεού περνώντας από τις καταβόθρες στα ριζά του Μαυροβουνίου και προχωρώντας κατά μήκος των δυτικών κρασπέδων τής κατακλυσμένης με νερά φενεατικής πεδιάδας. Δεν αναφέρει το συγκρότημα του Ασκληπιείου οδηγώντας τους αρχαιολόγους στο συμπέρασμα πως αυτά είχαν κατακλυστεί από νερά.

Αν το πρόβλημα παλιά ήταν το νερό, τώρα είναι ο χρόνος, με ό,τι συνεπάγεται το πέρασμά του: βλάστηση, επικαθίσεις χωμάτων κ.ά. Έτσι, ο χώρος, που έχει κηρυχθεί από το 1969 αρχαιολογικός και περιλαμβάνει την Ακρόπολη με τις υπώρειές της, αρχαία κρήνη, τα τείχη και το συγκρότημα Ασκληπιείου ελληνιστικών χρόνων ήταν κατά μεγάλα τμήματα αόρατος. Οι ανασκαφές της Ευαγγελίας Πρωτονοταρίου - Δεϊλάκη, μεταξύ 1958 και 1964, είχαν καλυφθεί σε μεγάλη έκταση.

Η Αρχαιολογική Υπηρεσία επανήλθε στην περιοχή το 2008, ξεκινώντας εκτεταμένους καθαρισμούς. ''Η αυτοφυής βλάστηση είχε καλύψει όλη σχεδόν την έκταση στη βόρεια πλευρά της Ακροπόλεως και ιδιαίτερα στις βορειοανατολικές και βορειοδυτικές παρειές του λοφίσκου που υψώνεται το παρεκκλήσι του Αγίου Κωνσταντίνου'',  αναφέρει ο Κωνσταντίνος Κίσσας, έφορος αρχαιοτήτων Κορινθίας. Έγιναν εκτεταμένες και συστηματικές αποψιλώσεις καθώς και καθαρισμοί και η αρχαία πόλη αναδύθηκε και πάλι στο φως με τα μεγαλοπρεπή της τείχη και τα κτίριά της.


Η ΛΖ' Ε.Π.Κ.Α. πρότεινε στο Αυστριακό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο την από κοινού διενέργεια ερευνητικού προγράμματος πενταετούς διάρκειας.

Επικεφαλής της ελληνικής πλευράς θα είναι ο δρ. Κίσσας και από την αυστριακή πλευρά ο δρ. P.Scherrer, καθηγητής Αρχαιολογίας και επί σειρά ετών αναπληρωτής διευθυντής των ανασκαφών του Αυστριακού Ινστιτούτου στην Έφεσο.

Το πενταετές πρόγραμμα συνεργασίας θα περιλαμβάνει γεωφυσικές έρευνες, μικρές δοκιμαστικές τομές και συστηματική ανασκαφική έρευνα κατά μήκος του αρχαίου Τείχους και ιδιαίτερα στην περιοχή της Πύλης. Προβλέπεται επίσης η στερέωση και αναστήλωση των τμημάτων εκείνων του Τείχους που κινδυνεύουν με κατάρρευση.

Τα κινητά ευρήματα θα μεταφέρονται στο Μουσείο Φενεού, που βρίσκεται μόλις 800μ. από τον χώρο της ανασκαφής, στο χωριό Καλύβια.

Εκεί άλλωστε φυλάσσονται η κεφαλή Υγείας, που εντοπίστηκε στο Ασκληπιείο, μαρμάρινη τράπεζα προσφορών, ψηφιδωτό δάπεδο, σφόνδυλοι και κιονόκρανα κιόνων.

Πηγή: Έθνος

Νήσος Γυαλί: Το νησί της Ελαφρόπετρας σε Κίνδυνο


© 2006 epirotica

Ένα νησάκι ανάμεσα στη Νίσυρο και στην Κω, το οποίο χάνεται σιγά-σιγά από το πρόσωπο της Γης, είναι το Γυαλί. Και αυτό λόγω του πλούτου του σε ηφαιστειακά πετρώματα -κυρίως ελαφρόπετρα και περλίτη (φυσικό γυαλί) - τα οποία εξορύσσονται αδιακόπως εδώ και 20 χρόνια. Αποτέλεσμα; Το ένα τμήμα του νησιού (αποτελείται από δύο λοφώδη τμήματα τα οποία συνδέονται από μια επίπεδη γλώσσα γης) έχει σχεδόν εξαφανισθεί και στη θέση του έχουν απομείνει δύο μεγάλοι κρατήρες λατομείων.

Παρ' όλα αυτά το Γυαλί έχει κηρυχθεί τοπίο ιδιαιτέρου φυσικού κάλλους λόγω ακριβώς της ιδιαιτερότητάς του, η οποία διατηρείται μόνο στο ένα τμήμα του, όπου υπάρχουν δάση από κουμαριές και πεύκα. Το σημαντικότερο όμως είναι τα αρχαιολογικά ευρήματα του νησιού. Το τελευταίο κατά τους αρχαιολόγους ταυτίζεται πιθανώς με την Κισηρούσα την οποία αναφέρει ο Πλίνιος και βρισκόταν απέναντι από το ακρωτήριο της Κνίδου.

''Σημαντικά λείψανα κατοίκησης της Τελικής Νεολιθικής εποχής (4η χιλιετία π.Χ.) βρίσκονται στο Γυαλί, από τα οποία ξεχωρίζουν κτίριο ελλειψοειδούς σχήματος αλλά και αξιόλογα κινητά ευρήματα, όπως δύο χωνευτήρια χαλκού που αποδεικνύουν την πρώιμη άσκηση μεταλλουργίας'', αναφέρει η αρχαιολόγος κυρία Μελίνα Φιλήμονος, προϊσταμένη της ΚΒ' Εφορείας Αρχαιοτήτων του Yπουργείου Πολιτισμού & Τουρισμού. Αυτό ακριβώς το κτίριο της Νεολιθικής εποχής όμως, εύθραυστο καθώς είναι, αντιμετωπίζει σήμερα τον κίνδυνο της καταστροφής εξαιτίας της θέσης του πάνω από το λατομείο. Το αίτημα λοιπόν είναι η άμεση στέγασή του.

Ιδιαίτερο εξάλλου είναι το νεκροταφείο, της ίδιας εποχής, το οποίο αποτελείται από λαξευμένους στο φυσικό πέτρωμα ορθογώνιους τάφους, ενώ απολεπίσματα οψιανών έχουν βρεθεί σε διάφορες θέσεις του νησιού, δεδομένου ότι στο βορειοανατολικό τμήμα του υπάρχουν προϊστορικά λατομεία από τα οποία έβγαινε αυτή η ιδιαίτερα σκληρή πέτρα που χρησίμευε για την κατασκευή εργαλείων.

Επειδή μάλιστα η κατοίκηση συνεχίστηκε κατά τους ιστορικούς χρόνους, στη θέση ''Κάστρο'' έχουν εντοπισθεί και υπολείμματα οχύρωσης της Ελληνιστικής εποχής, καθώς και μία δεξαμενή. Πλήθος είναι τα όστρακα αγγείων, ενώ ένας τάφος που έχει εντοπισθεί μαρτυρεί τη συνέχεια της κατοίκησης και στην Παλαιοχριστιανική περίοδο. Μπορεί λοιπόν να θεωρείται σημαντικό σήμερα ότι το Γυαλί, το οποίο κατοικείται από δέκα ανθρώπους, κατέχει την πρώτη θέση στην εξαγωγή ελαφρόπετρας παγκοσμίως (με 900.000 τόνους τον χρόνο), ωστόσο... για πόσο ακόμη θα υπάρχει;

Πηγή: Αρχαιολογία

Παρασκευή 14 Ιανουαρίου 2011

Αναδεικνύεται το σπήλαιο Φράγχθι στην Αργολίδα



Την ανάδειξη του σπηλαίου Φράγχθι στην Αργολίδα, ενός από τα σημαντικότερα του ελληνικού χώρου, αφού θεωρείται πιθανό ότι έχει κατοικηθεί από τον άνθρωπο του Νεάντερταλ κατά την Μουστιαία περίοδο (40.000 χρόνια από σήμερα) αλλά σίγουρα από τον Homo Sapiens (30.000 χρόνια από σήμερα) αποφάσισε το Υπουργείο Πολιτισμού & Τουρισμού προκειμένου να γίνει ευκολότερη η πρόσβαση των επισκεπτών και η ενημέρωσή τους.

Σύμφωνα με την πρόταση της Εφορείας Παλαιοανθρωπολογίας & Σπηλαιολογίας Νότιας Ελλάδας που έχει στην ευθύνη της το σπήλαιο, θα αποκατασταθεί η παλαιά προβλήτα ώστε να διασφαλιστεί η θαλάσσια πρόσβαση, θα διαπλατυνθεί και θα διαμορφωθεί κατάλληλα το υπάρχον μονοπάτι, το οποίο αρχίζει από την παραλία και φθάνει ως το μνημείο ενώ ενημερωτικές πινακίδες θα πληροφορούν τον επισκέπτη για την ιστορία, τη σημασία του χώρου και τα ευρήματά του.

Στο εσωτερικό του σπηλαίου προβλέπεται η τοποθέτηση ενός χαμηλού διάδρομου περιήγησης από μέταλλο και ξύλο, ο οποίος θα περιτρέχει το χώρο για την ασφαλή επίσκεψη των επισκεπτών αλλά από τις ανασκαφικές τομές που είχαν γίνει θα διατηρηθούν ανοικτές μόνον οι δύο. Δεν θα γίνει όμως εγκατάσταση ηλεκτροφωτισμού αφού η κατακρήμνιση τμήματος της οροφής του σπηλαίου (περί το 3000 π.Χ.) έχει δημιουργήσει ένα μεγάλο άνοιγμα από το οποίο διέρχεται το φυσικό φως. Στο σημείο αυτό μάλιστα οι αρχαιολόγοι θεωρούν ότι κρύπτονται σημαντικές πληροφορίες για την κατοίκηση του σπηλαίου πριν από την εποχή από την οποία διασώζονται τα έως τώρα ευρήματα.

Το κόστος αυτών των επεμβάσεων ανέρχεται στις € 200.000. Όπως λέει η προϊσταμένη της Εφορείας κυρία Νίνα Κυπαρίσση η αξιοποίηση του σπηλαίου Φράγχθι και του περιβάλλοντος χώρου θα επιτρέψει την επίσκεψή του από ευρεία γκάμα ανθρώπων ενώ λόγω του διττού χαρακτήρα του ως μνημείο φυσικής αλλά και πολιτιστικής κληρονομιάς θα μπορούσε να φιλοξενήσει εκπαιδευτικές δράσεις για παιδιά.

Το σπήλαιο βρίσκεται στον όρμο Κοιλάδα και έχει δύο θαλάμους, οι οποίοι ερευνήθηκαν από Aμερικανούς αρχαιολόγους την περίοδο 1967-1976 με επικεφαλής καθηγητή τον Τόμας Τζάκομπσεν (Thomas Jacobsen). Η πλέον σημαντική ανακάλυψη στο Φράγχθι είναι ο σκελετός ενός άνδρα ηλικίας 25 χρονών και ύψους 1,56, ο οποίος είχε δεχθεί ένα ισχυρό χτύπημα στο κεφάλι και χρονολογείται στα 10.000–8.000 χρόνια πριν από σήμερα. Είχε τα πόδια λυγισμένα, τα χέρια στο στήθος στην στάση του εμβρύου και ήταν θαμμένος με το κεφάλι στο Νότο και τα πόδια στον Βορρά ενώ βρέθηκαν ακόμα οι σκελετοί δύο παιδιών με αντίστροφο προσανατολισμό.

Όταν οι πρώτοι κυνηγοί είχαν βρει καταφύγιο στη σπηλιά, η θάλασσα απείχε 6 ως 8 χιλιόμετρα ενώ σήμερα βρίσκεται σε απόσταση μόνον 50 μέτρων και η είσοδός της είναι 12,5 μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας. Από την πρώτη αυτή περίοδο κατοίκησης βρέθηκαν υπολείμματα από ελάφια, βίσονες, αλεπούδες, άγριους γαϊδάρους, λαγούς αλλά και εργαλεία από πυριτόλιθο και σχιστόλιθο. Στην ακμή του έφθασε στην Μέση Νεολιθική (5000-4500π.Χ.) και την Ύστερη Νεολιθική και από αυτή την περίοδο βρέθηκε οψιανός, ένα πέτρωμα που υπάρχει μόνο στην Μήλο, 80 μίλια μακριά (ανακάλυψη που έφερε επανάσταση σχετικά με την αντίληψη για τις θαλάσσιες μεταφορές).

Κατά την εποχή αυτή στην τροφή των κατοίκων προστίθενται γιγάντια ψάρια, άγριες φακές που συλλέγονταν με δρεπάνι από πυριτόλιθο, θαλασσινά όστρακα ενώ προς το τέλος της περιόδου διαπιστώνεται και καλλιέργεια της γης καθώς και οικόσιτα ζώα. Στην ακμή του, το 4000π.Χ., το σπήλαιο έφτασε τους 150 κατοίκους και ο οικισμός εξαπλώθηκε και έξω από την είσοδο. Όλα τα ευρήματα, όπως ειδώλια, άφθονη κεραμεική, χάντρες, κοσμήματα και κατεργασμένα όστρακα βρίσκονται σήμερα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ναυπλίου.

Πηγή: Το Βήμα

Το Αρχαιότερο γνωστό ως σήμερα Οινοποιείο ανακαλύφθηκε σε Σπήλαιο στην Αρμενία / Earliest Known Winery Found in Cave ιn Armenia

Photo by Gregory Areshian-National Geographic

Προϊστορικό οινοποιείο έκρυβε μια σπηλιά στο σύμπλεγμα Areni-1 της Αρμενίας, κοντά στο χωριό Areni στα νότια σύνορα της χώρας με το Ιράν.

Σύμφωνα με αναφορά της National Geographic Society που κυκλοφόρησε στο περιοδικό ''Journal of Archaeological Science'', η εγκατάσταση αποτελείται από πατητήρι και αγγείο απορροής χωρητικότητας 60 λίτρων, ενώ εντοπίστηκε και κύπελλο πόσης. Την αποκάλυψη έκανε αρχαιολογική ομάδα με μέλη από την Ιρλανδία, την Αρμενία και τις Η.Π.Α. με επικεφαλής τον καθηγητή του U.C.L.A. Hans Barnard.

Το αρχαίο οινοποιείο χρονολογείται μέσω ραδιοχρονολόγησης και βοτανολογικής ανάλυσης στο 4100 π.Χ., χρονολογία που το καθιστά ως το αρχαιότερο γνωστό μέχρι σήμερα οινοποιείο.

Παραδόξως, το γειτονικό στο σπηλαιώδες σύμπλεγμα χωριό είναι διάσημο για τα κρασιά του, γεγονός που ανάγει στο χώρο μια οινοποιητική παράδοση μεγαλύτερη των 6.000 ετών!


English version
As if making the oldest known leather shoe wasn't enough, a prehistoric people in what's now Armenia also built the world's oldest known winery, a new study says.

Undertaken at a burial site, their wine making may have been dedicated to the dead—and it likely required the removal of any fancy footwear.

Near the village of Areni, archaeologists have unearthed a wine press for stomping grapes, fermentation and storage vessels, drinking cups and withered grape vines, skins, and seeds, the study says.

"This is the earliest, most reliable evidence of wine production. For the first time, we have a complete archaeological picture of wine production dating back 6,100 years", said archaeologist Gregory Areshian of the University of California, Los Angeles (U.C.L.A.).

The prehistoric winemaking equipment was first detected in 2007, when excavations co-directed by Areshian and Armenian archaeologist Boris Gasparyan began at the Areni-1 cave complex.

In September 2010 archaeologists completed excavations of a large, 2-foot-deep (60-centimeter-deep) vat buried next to a shallow, 3.5-foot-long (1-meter-long) basin made of hard-packed clay with elevated edges.

The installation suggests the Copper Age vintners pressed their wine the old-fashioned way, using their feet, Areshian said. Juice from the trampled grapes drained into the vat, where it was left to ferment, he explained.

The wine was then stored in jars—the cool, dry conditions of the cave would have made a perfect wine cellar, according to Areshian, who co-authored the new study, published Tuesday in the ''Journal of Archaeological Science''.

Πηγή / Source: Νational Geographic

Παρασκευή 7 Ιανουαρίου 2011

Η πρώτη ελληνική ταινία τέχνης, ''χαμένη'' για 58 έτη, με θέμα τη Μονή Δαφνίου επαναπατρίζεται και επαναπροβάλλεται



Πενήντα οκτώ χρόνια µετά την ''εξαφάνισή'' της η πρώτη ελληνική και πολυβραβευµένη ταινία τέχνης για τη Μονή Δαφνίου, αυτό το βυζαντινό μνημείο παγκόσμιας εμβέλειας, το οποίο έχει υιοθετήσει η U.N.E.S.C.O., επιστρέφει στη µεγάλη οθόνη.

Χαμένη για έξι σχεδόν δεκαετίες, η πρώτη ελληνική ταινία τέχνης, αφιερωµένη στη Μονή Δαφνίου, επαναπατρίζεται από το Μόναχο για να προβληθεί και πάλι στις 15 Ιανουαρίου 2011 (18:30) στον πύργο Παλατάκι, στο Χαϊδάρι.

Η ταινία γυρίστηκε το 1951, σε μια εποχή κατά την οποία παρατηρείται άνθηση του ελληνικού κινηματογράφου και το ντοκιμαντέρ αποκτά όλο και περισσότερους θιασώτες. Υπό την επήρεια αυτού του κλίματος, ο Άγγελος Προκοπίου παίρνει την απόφαση να γυρίσει την πρώτη μικρού μήκους ταινία τέχνης µε πρωταγωνίστρια τη Μονή Δαφνίου.

Για να επιτύχει το ποθητό αποτέλεσμα και για να ''δημιουργηθεί μια ταινία και να συναγωνισθεί µε ελληνικά χρώματα τις ξένες του είδους της'', ο δημιουργός της εξηγεί στον Τύπο της εποχής πως επιστράτευσε σκαλωσιές και ειδικό φωτισμό.

Και όπως αποδείχθηκε τα κατάφερε, καθώς η ταινία απέσπασε δύο πρώτα βραβεία καλύτερου ντοκιμαντέρ: στα φεστιβάλ του Εδιμβούργου και της Νέας Υόρκης το 1952. Στην Αθήνα προβλήθηκε στον κινηµατογράφο ''Άστυ''.

Χαµένο για 58 χρόνια το ντοκιµαντέρ ήταν γνωστό µεν στους κινηµατογραφικούς κύκλους, αλλά ουδείς µπορούσε να το εντοπίσει. Το υλικό του είναι πολύτιµο, όχι µόνο επειδή αποκαλύπτει στοιχεία για την κινηµατογραφική ιστορία, αλλά και επειδή αποτυπώνει την περιοχή Δαφνίου στις αρχές της δεκαετίας του '50.

Τελικά εντοπίστηκε
Άνθρωπος-κλειδί για τον εντοπισµό του ασπρόµαυρου, αγγλόφωνου και διάρκειας 16 λεπτών κινηµατογραφικού υλικού αναδείχθηκε ο αντιπρόεδρος της Ταινιοθήκης της Ελλάδος Θεόδωρος Αδαµόπουλος, ο οποίος αναζήτησε επί χρόνια την ταινία στη Γερµανία και τελικά κατάφερε να την εντοπίσει στα αρχεία της Ταινιοθήκης του Μονάχου.


Πηγή: In

Δευτέρα 27 Δεκεμβρίου 2010

Οι 10 σημαντικότερες Αρχαιολογικές Ανακαλύψεις του 2010 / Top 10 Archaeological Discoveries of 2010



Η χώρα μας είναι και φέτος στις δέκα κορυφαίες αρχαιολογικές ανακαλύψεις, σύμφωνα με το αμερικανικό περιοδικό ''Archaeology''. Συμπεριελήφθη η ανασκαφή στον Πλακιά της Κρήτης, η οποία διεξάγεται από τον Thomas Strasser, την Ελένη Παναγοπούλου και τον Curtis Runnels.

Εκατόν τριάντα χιλιάδες χρόνια πριν, ένα πλοιάριο ανοιχτής θαλάσσης διέσχιζε το Λιβυκό Πέλαγος (που τότε δεν το έλεγαν, φυσικά, Λιβυκό) με κατεύθυνση την Κρήτη - που, επίσης, δεν την έλεγαν Κρήτη. Επιβάτες του άνθρωποι, αλλά ίσως όχι Χόμο Σάπιενς (Homo sapiens).

Πιθανώς Χόμο Χαϊντελμπεργκένσις (Homo heidelbergensis), παρακλάδι του Χόμο Ερέκτους (Homo erectus). Αυτά είναι τα συμπεράσματα της ερευνητικής ομάδας από την Αμερικανική Σχολή Κλασικών Επιστημών και το Yπουργείο Πολιτισμού & Τουρισμού. Η ομάδα διενήργησε επιφανειακή έρευνα στη νότια πλευρά του νησιού, από τον Πλακιά ως τον Άγιο Παύλο, συμπεριλαμβανομένης και της Πρέβελης. Εντοπίστηκαν περίπου δύο χιλιάδες λίθινα αντικείμενα και ανάμεσά τους μικρά τσεκούρια, εργαλεία κοπής και ξέστρα, τα οποία χρονολογήθηκαν στην Κατώτερη Παλαιολιθική Εποχή. Η χρονολόγηση έγινε και με βάση τα γεωλογικά δεδομένα και σε πέντε από τις συνολικά 28 θέσεις έδωσε ως όριο το 130000 π.Χ. και πίσω.

Μέχρι τώρα η πρώτη βεβαιωμένη περίπτωση ναυσιπλοΐας με πλοίο ανοιχτής θαλάσσης ήταν πριν από 60.000 χρόνια ανάμεσα σε Ταϊλάνδη και Αυστραλία.

Οι υπόλοιπες ανακαλύψεις είναι:
  • Ο τάφος του Εκατόμνου, ηγεμόνα της Καρίας τον 4ο αιώνα π.Χ., στην Τουρκία.
  • Ο βασιλικός τάφος στο Ελ Τζοτζ της Γουατεμάλα από την Εποχή των Μάγιας.
  • Πυραμίδες ηλικίας τουλάχιστον 2.800 ετών στο Ζαέν του Περού. Η μνημειακή αρχιτεκτονική εξαπλωνόταν εκατέρωθεν των Άνδεων.
  • Το ναυάγιο του πλοίου ''Ερευνητής'' (HMS Investigator), που είχε βυθιστεί το 1853 στον Καναδά.
  • Η αποκωδικοποίηση του DNA του ανθρώπου του Νεάντερνταλ.
  • Παιδικές ταφές στην Καρχηδόνα της Τυνησίας. Πεντακόσιες σαράντα ταφές νεογέννητων, βρεφών, παιδιών, ακόμη και εμβρύων.
  • Σκελετικά κατάλοιπα που βρέθηκαν στην Αιθιοπία και επιτρέπουν να αναπαρασταθεί ο τρόπος που βάδιζε το ανθρωποειδές ''Lucy''.
  • Εκκλησία του 1608 στο Τζεϊμστάουν των Η.Π.Α. Πρόκειται για την αρχαιότερη προτεσταντική στη Βόρειο Αμερική.
  • Η ανακάλυψη νέας μη καταστροφικής μεθόδου ραδιοχρονολόγησης αρχαιολογικών ευρημάτων.
 
English version
Paleolithic Tools - Plakias-Crete, Greece


A research team led by Thomas Strasser of Providence College and Eleni Panagopoulou of the Greek Ministry of Culture announced the discovery of stone tools at two sites on the island of Crete that are between 130.000 and 700.000 years old.
 
The tools resemble those made by Homo heidelbergensis and Homo erectus, showing that one of these early human ancestors boated across at least 40 miles of open sea to reach the island, the earliest indirect evidence of seafaring.
 
"If hominins could move around the Mediterranean before 130.000 years ago, they could cross other bodies of water as well", says team member Curtis Runnels of Boston University, who helped analyze the tools. "When similar finds on other islands are confirmed, the door will be opened to the re-evaluation of every assumption we have made about early hominin migrations".


The Tomb of Hecatomnus - Milas, Turkey


Turkish authorities have arrested looters who are suspected of tunneling their way into one of antiquity's most intriguing tombs. The looters reached the underground chamber, which lies below a temple to Zeus near the town of Milas, by digging in from a nearby house and an adjacent barn.

Scholars believe the tomb belonged to Hecatomnus, the 4th century B.C. ruler of Caria, a kingdom in what is now southwestern Turkey. Hecatomnus was the father of Mausolus, who was buried in the Mausoleum of Halicarnassus, one of the seven wonders of the ancient world.

The tomb's walls are decorated in colored frescos that are in need of immediate conservation. The chamber held an elaborately carved marble sarcophagus with a relief of a bearded, reclining man, believed to depict Hecatomnus. According to journalist Özgen Acar, who has followed the illicit antiquities trade in Turkey for decades, the looters first entered the tomb in the spring of 2008 and were looking for a buyer for the sarcophagus this summer when the authorities moved in.


Royal Tomb - El Zotz, Guatemala


A deep looters' trench led archaeologists to a series of amazing, macabre finds beneath the El Diablo pyramid at the modest Maya city of El Zotz.

They discovered, just 10 feet beyond where the looters had stopped digging, increasingly bizarre caches, including bowls containing severed fingers, teeth, and a partially cremated infant. "There was mounting evidence of weirdness there", says Stephen Houston of Brown University, who co-led the excavation with Edwin Roman of the Universities of Texas and San Carlos of Guatemala.

The offerings were adjacent to an Early Classic Maya tomb containing the remains of a king dressed as a ritual dancer, complete with a belt adorned with shell "bells" and mammal teeth. "This guy would have made quite a racket", says Houston. He was buried with the skeletons of four infants, the skulls of two older children, textiles, carvings, and an array of ceramics, including a tamale bowl depicting a peccary.

Based on the position, wealth, and date of the tomb (350A.D.), researchers believe the king may have been the founder of a dynasty. The tomb is located in a palatial complex high above the central part of the ancient city, next to a spectacular stuccoed pyramid that would have been visible for miles around. "We're looking at the way in which the Maya create dynasties. You do it with a loud crash of cymbals", says Houston. 


Early Pyramids - Jaen, Peru



Peru's towering burial mounds, with their underground chambers and layers upon layers of history, had long been thought to be a distinctive feature of the country's arid coast. But the discovery of two ancient pyramid complexes near the town of Jaen, on the western edge of the Amazon lowlands, shows that monumental architecture had spread across the Andes and well into the jungle thousands of years before the Spaniards arrived.

The largest mound, over an acre at its base, was overgrown with vegetation and used by modern townspeople as a dump and latrine before Peruvian archaeologist Quirino Olivera, of the Friends of the Museum of Sipán, began excavating there. He soon found evidence of construction on a massive scale, walls up to three feet thick, ramps, and signs of successive building phases stretching back at least 2.800 years.

"People had assumed monumental architecture never reached the jungle. This discovery shows it did. To build these structures, people must have had knowledge of engineering and design, and a large, stable work force. Until now, it was assumed they lived in huts made of tree trunks and leaves", says Olivera.

At the same pyramid he found the tomb of a high-status man who, at his burial around 800B.C., was decked out with the shells of some 180 land snails. A layer of snails covered the man's torso, and more shells adorned his head and limbs. The man was probably a healer or priest of some kind, says Olivera. He found marine mollusk shells in another tomb nearby, testament to the busy trade ties from the coast over the Andes to the jungle. The finds suggest that, along with sophisticated architecture, complex worship had spread far from the coast centuries before once believed.


HMS ''Investigator'' - Banks Island, Canada


They found the old British ship exactly where it was supposed to be. It hadn't drifted out to sea, been salvaged by American whalers, or broken up by waves, as various theories had suggested.

HMS ''Investigator'', the first ship to sail the westernmost leg of the Northwest Passage, was found last July in Canada's Mercy Bay under 30 feet of water, but otherwise right where its crew left it in 1853.

The crew, abandoning the ship when it became trapped in pack ice, spent three winters in the area before being rescued and returning to Britain, which made them the first people to travel the passage (by ship, foot, and sled) from end to end. Given the remote location outside Canada's Aulavik National Park, the ease of the discovery was quite unexpected.

"We came prepared to search for 16 hours a day for two straight weeks.  We actually found the ship in just under three minutes, says Ryan Harris, an underwater archaeologist with Parks Canada who led the team.

Harris used side-scan sonar towed from a 19-foot inflatable boat to locate the well-preserved wreck. At the same time, two more archaeologists documented the remains of the crew's caches (believed to have influenced the material culture of the local Inuvialuit people) and located the graves of three unlucky seamen who died of scurvy before rescuers arrived.

The crew of HMS ''Investigator'' never found the two lost British ships, ''Erebus'' and ''Terror'', they were sent to find. Harris plans to return to Mercy Bay with dive gear in summer 2011 to take a closer look at Investigator. And to keep an eye out for whatever else might be in those Arctic waters.


Decoding the Neanderthal Genome - Leipzig, Germany



This past year will always be remembered as the year we found out that the Neanderthals survived and they are us. Following years of tantalizing announcements from the Max Planck Institute of Evolutionary Anthropology in Leipzig, a research group led by genetic anthropologist Svante Pääbo completed a first-draft DNA sequence of a Neanderthal.

Although this sequence includes only 60 percent of the Neanderthal genome, it does provide some interesting insights into the biology of this distinctive human species. The sequence showed that variations in just one gene might account for the differences in the shape of the skull, rib cage, and shoulder joint between Neanderthals and modern humans.

A major insight came when researchers compared the Neanderthal DNA to the DNA of three modern people (one French, one Han Chinese, and one Polynesian). The team found that all three had inherited between 1 and 4 percent of their DNA from Neanderthals.

They also compared the Neanderthal sequence to two African individuals (one Yoruba and one San) and found no indication that they had inherited genes from Neanderthals, who are known to have evolved outside Africa.

The research supports the idea that Neanderthals interbred with Homo sapiens between 100.000 and 80.000 years ago as our anatomically modern ancestors left Africa and spread across the globe.


Child Burials - Carthage, Tunisia



A team led by University of Pittsburgh physical anthropologist Jeffrey Schwartz has refuted the long-held claim that the Carthaginians carried out large-scale child sacrifice from the 8th to 2nd centuries B.C. The researchers announced their results this year after spending decades examining the cremated remains of 540 children from 348 burial urns excavated in the Tophet, a cemetery outside Carthage’s main burial ground.

Schwartz determined that about half the children were prenatal or would not have survived more than a few days beyond birth, and the rest died between one month and several years after birth. Only a very few children were between five and six years old, the age at which they begin to be buried in the main cemetery.

The mortality rates represented in the cemetery are consistent with prenatal and infant mortality figures found in present-day societies. ''There is a credible medically and biologically consistent explanation of the Tophet burials that offers an alternative to sacrifice. While it is possible that the Carthaginians may have occasionally sacrificed humans, as did their contemporaries, the extreme youth of the Tophet burials suggests [the cemetery] was not only for the sacrificed, but also for the unborn and very young, however they died. And since at least 20 percent of them weren’t even born when they were buried, they clearly weren’t sacrificed'', says Schwartz.

Schwartz also has another type of evidence to support his claim that the Tophet children died of natural causes. ''In many societies newborns and very young children are not treated as individuals as older children and adults are'', he says, suggesting that they wouldn’t be considered appropriate for sacrifice.

A clue that the Carthaginians didn’t view these children as distinct entities comes from Schwartz’s analysis, which shows that in many urns, there are remains of several different individuals. ''There can be four or five of the same right or left cranial bone in the same urn, but there would not be enough other bones to reconstruct the same number of individuals. The remains of multiple children were gathered up, perhaps even from different cremations, and sometimes mixed in with charcoal from the small branches of olive trees used for the funeral pyre'', says Schwartz.


''Kadanuumuu'' - Woranso-Mille, Ethiopia


For the last 35 years, the short-legged ''Lucy'' skeleton has led some scientists to argue that Australopithecus afarensis didn’t stand fully upright or walk like modern humans, and instead got around by ''knuckle-walking'' like apes.

Now, the discovery of a 3.6-million-year-old beanpole on the Ethiopian plains, christened ''Kadanuumuu'' or ''Big Man'' in the Afar language, puts that tired debate to rest. The new fossil demonstrates these early human ancestors were fully bipedal.

Many dozens of A.afarensis fossils have been uncovered since Lucy was discovered in 1974, but none as complete as this one. Kadanuumuu’s forearm was first extracted from a hunk of mudstone in February 2005, and subsequent expeditions uncovered an entire knee, part of a pelvis, and well preserved sections of the thorax.

''We have the clavicle, a first rib, a scapula, and the humerus'', says physical anthropologist Bruce Latimer of Case Western Reserve University in Cleveland, Ohio, one of the co-leaders on the dig. ''That enables us to say something about how [Kadanuumuu] was using its arm, and it was clearly not using it the way an ape uses it. It finally takes knuckle-walking off the table''. At five and a half feet tall, Kadanuumuu would also have towered two feet over Lucy, lending support to the view that there was a high degree of sexual dimorphism in the species.


1608 Church - Jamestown-Virginia, U.S.A.



Archaeologists searching for a men’s barracks at Jamestown, Virginia, site of the first permanent English colony in the New World, have found instead the remains of the earliest Protestant church in North America.
 
Led by Bill Kelso, Historic Jamestowne’s director of archaeology, the team exposed five deep postholes spaced 12 feet apart. Records indicate the wooden church, built in 1608, was 60 feet long. ''It didn’t take a mathematical genius to figure out that we had found it'', says Kelso.
 
The most prominent building at Jamestown, ''the church would have been a statement about how important the colonists considered religion'', says Kelso. Several notable events in the colony’s early history took place there, including Pocahontas’s 1614 marriage to tobacco farmer John Rolfe.
 
Kelso also found that at least six high-status colonists were buried in the church’s chancel, an area near the altar where important rites would have been performed. ''Now we can actually point to the spot where Pocahontas got married. How often does something like that happen in archaeology?'', says Kelso.


Nondestructive Radiocarbon Dating - College Station-Texas, U.S.A.


Precisely dating archaeological artifacts is not as easy or harmless as it might seem. The most common method, radiocarbon dating, requires that a piece of an organic object be destroyed, washed with a strong acid and base at high temperature to remove impurities, and then set aflame. The resulting release of carbon dioxide is fed to an accelerator mass spectrometer, which measures the decay of radioactive carbon 14, the more the carbon 14 has decayed, the older the object is.

Over the past 20 years, chemist Marvin Rowe of Texas A&M University has developed a nondestructive method for carbon dioxide extraction. In his process, an object is placed in a vacuum chamber and a supercritical fluid—a hybrid gas/liquid—is applied as a solvent (as in dry cleaning). Next, Rowe passes plasma, an ''electrically excited ionized gas'', over the artifact, which selectively strips carbon from the sample. ''It’s essentially like slowly burning the sample, so we can just oxidize a little off the surface and collect that carbon dioxide'', explains Rowe. This year he further refined the method so it will work on objects coated in sticky hydrocarbons, such as the resins that cover Egyptian mummy gauze.

Thus far, he’s dated samples of wood, charcoal, animal skin, bone from a mummy, and ostrich eggshell. ''Everything so far that we’ve tried to do with the nondestructive technique has agreed statistically with regular radiocarbon dating, and you basically don’t see any change in the sample'', Rowe says.

R. E. Taylor, a radiocarbon expert at the University of California, Riverside, says Rowe’s technique may have limitations, as items older than 10.000 years will have impurities that the technique may not be able to purge. Archaeologists, meanwhile, are hailing the discovery as one of the most important in decades, particularly for issues surrounding the repatriation of human remains from Native American burials, which modern tribes don’t want to see harmed.

Rowe’s refinement of carbon dioxide extraction dovetails with an update to the radiocarbon calibration curve, which increases the accuracy of radiocarbon dating by accounting for past fluctuations in carbon 14. According to researchers at Queen’s University of Belfast, the new curve doubles the accuracy of dating as well as the age of artifacts on which it can be used, from 25.000 to 50.000 years.

Οι 10 σημαντικότερες Αρχαιολογικές Ανακαλύψεις του 2009
/
Top 10 Archaeological Discoveries of 2009

Πηγές / Sources: Ethnos, Archaeology

Παρασκευή 24 Δεκεμβρίου 2010

Κεραμεικός - Ακαδημία Πλάτωνος: Νέο Αρχαιολογικό Πάρκο ατην Αθήνα


Photo: Χάρης Ακριβιάδης

Αρχαιολογικό άλσος 130 στρεμμάτων αποκτά η Αθήνα στην περιοχή μεταξύ του Κεραμεικού και της Ακαδημίας Πλάτωνος.

Πρόκειται για την έκταση, που αρχίζει από την οδό Πειραιώς και φθάνει ως την οδό Κρατήλου όπου βρίσκεται το περιστύλιο της Ακαδημίας, ένα χώρο υψίστου αρχαιολογικού ενδιαφέροντος, που τώρα καθίσταται δυνατόν να αναδειχθεί μέσω των απαλλοτριώσεων, οι οποίες αποφασίσθηκαν από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο του Υπουργείου Πολιτισμού & Τουρισμού. Στην ουσία πρόκειται για μία αναριοθέτηση του αρχαιολογικού χώρου, η ενότητα και η συνολική έκταση του οποίου διακόπτεται σήμερα από παρεμβαλλόμενες ιδιοκτησίες.

Περί τα δέκα στρέμματα (9.740 τ.μ.για την ακρίβεια) αποφασίσθηκε να απαλλοτριωθούν. Μεταξύ αυτών και ένα τεράστιο οικόπεδο στο οποίο επρόκειτο να ανεγερθεί κτίριο γραφείων πέντε ορόφων. Από αυτό απαλλοτριώνονται τα 5.520 τ.μ. (συνολική έκταση 6.668 τ.μ.) δεδομένου ότι εισχωρούν στον αρχαιολογικό χώρο ενώ βρίσκονται σε άμεση γειτνίαση και με την Ιερά Οικία, που είναι το σημαντικότερο μνημείο της Ακαδημίας Πλάτωνος.

Παράλληλα αποφασίσθηκαν οι απαλλοτριώσεις ορισμένων μικρών ιδιοκτησιών που βρίσκονται επί της οδού Φάωνος ενώ αντίθετα εξαιρέθηκαν αυτή τη φορά παλαιότερες κηρυγμένες απαλλοτριώσεις ακινήτων επί της οδού Πλάτωνος. Κι αυτό γιατί ο δρόμος που διέρχεται από το σημείο αυτό δεν μπορεί να καταργηθεί, έτσι τα οικόπεδα δεν θα είναι δυνατόν να ενταχθούν κι αυτά στον αρχαιολογικό χώρο.

Να σημειωθεί ότι στην περιοχή αυτή και συγκεκριμένα σε 30 στρέμματά της, έχει χωροθετηθεί και το Αρχαιολογικό Μουσείο της πόλης των Αθηνών, για το οποίο η Νομαρχία Αθηνών διέθεσε προσφάτως 2 εκατομμύρια ευρώ προκειμένου να συνταχθούν οι μελέτες ανέγερσης. Επιπλέον προγραμματίζεται σχέδιο ανάπλασης και ανάδειξης των μνημείων του Δημοσίου Σήματος και των άλλων παρόδειων νεκροταφείων της περιοχής.

Για την ανάπλαση και την αναβάθμιση αυτής της περιοχής συνεργάζονται το Υπουργείο Πολιτισμού & Τουρισμού και το Y.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. καθώς η Ενοποίηση Αρχαιολογικών Χώρων ενώ το κόστος των απαλλοτριώσεων ανέρχεται στα 3.617.790 ευρώ, τα οποία θα καλυφθούν εξ ημισείας.

Πορεία αρχαιολογικής διαδρομής από τον Κεραμεικό μέχρι την Κρατήλου μέσω της οδού Πλαταιών πρόκειται να διαμορφώσει εξάλλου η Ενοποίηση στο πλαίσιο αυτών των δράσεων. Πρόκειται πάντως για μία πορεία χαραγμένη στην … άσφαλτο _επί του παρόντος τουλάχιστον _ αφού θα σημανθεί με χρωματιστές γραμμές αλλά και φυτεύσεις και ενημερωτικές πινακίδες.

Πηγή: Το Βήμα

Πέμπτη 23 Δεκεμβρίου 2010

Οβριόκαστρο Κερατέας: Ο ''πόλεμος'' των αρχαίων με τα απορρίματα



Στα όρια του αρχαιολογικού χώρου του Οβριοκάστρου στην Κερατέα έχει χωροθετηθεί από το 2003 από το ΥΠ.Ε.ΧΩ.Δ.Ε. Χώρος Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων.

Προηγουμένως είχε ζητηθεί η άποψη του Εφόρου Αρχαιοτήτων της περιοχής (Γ.Σταϊνχάουερ), ο οποίος τους είχε πει ότι δεν θίγονται οι αρχαιότητες. Έκτοτε, άνοιξε πόλεμος μεταξύ των αρμόδιων υπηρεσιών του κράτους και του Δήμου Κερατέας, που αντιτίθεται στο έργο. Οι κάτοικοι πήραν τα όπλα και μέχρι στιγμής έχουν καταφέρει να αποτρέψουν την εγκατάσταση του εργολάβου.

Το Οβριόκαστρο είναι κηρυγμένος αρχαιολογικός χώρος από τις 29.12.1995. Βρίσκεται σε ένα λόφο (5 χλμ. από το σημερινό οικισμό της Κερατέας και 10 χλμ. από το Σούνιο) στη Λαυρεωτική. Στο πάνω τμήμα του λόφου σώζονται ερείπια ενός οχυρού (κάστρου). Πιθανολογείται πως κατασκευάστηκε από δούλους τον 2ο αιώνα π.Χ. για την προστασία των μεταλλείων. Στις πλαγιές του λόφου οι αρχαιολόγοι Ευάγγελος και Όλγα Κακαβογιάννη έχουν βρει άφθονα κομμάτια προϊστορικών αγγείων, που ανήκουν στην Τελική Νεολιθική περίοδο (3500-3000π.Χ.), Πρωτοελλαδική (3000-2800π.Χ.) και Μεσοελλαδική (2000-1600π.Χ.).

Η περιοχή δεν έτυχε συστηματικής έρευνας ποτέ. Το τοπίο παραμένει αλώβητο από την αρχαιότητα. Έτσι, δεν φυλάσσεται. Γι΄ αυτό έχει καταστεί πεδίο πλούσιας αρχαιοκαπηλικής δραστηριότητας ήδη από τον περασμένο αιώνα. Αψευδείς μάρτυρες τα εκθέματα (αγάλματα, ανάγλυφα, αγγεία και επιγραφές) σε μουσεία του εξωτερικού. Από το Οβριόκαστρο προέρχεται και ο Κούρος της Κερατέας (1893), που εκτίθεται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο.

Πηγή: Ελευθεροτυπία

Δευτέρα 20 Δεκεμβρίου 2010

Ο τρικέφαλος όφις των Ελλήνων ξαναστήνεται στους Δελφούς



Το μνημείο της νίκης των Ελλήνων εναντίον των Περσών στην μάχη των Πλαταιών το 479 π.Χ. στήνεται και πάλι στους Δελφούς! Πρόκειται για τον τρίποδα με τους όφεις, ύψους έξι μέτρων, του οποίου μόνον η λίθινη βάση έχει απομείνει στον αρχαιολογικό χώρο των Δελφών ενώ ένα τμήμα του, το υποστήριγμα συγκεκριμένα, το οποίο είναι ένα χάλκινο τρικέφαλο φίδι βρίσκεται σήμερα στην Κωνσταντινούπολη.

Πρόκειται για μεγάλη ιστορία δηλαδή, η οποία επανέρχεται τώρα, μετά από την απόφαση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου να στηθεί ένα αντίγραφο του μνημείου εκεί ακριβώς όπου βρισκόταν, στην Ιερά Οδό των Δελφών.

Ο τρίποδας θα κατασκευαστεί από ορείχαλκο και θα βασίζεται στο γύψινο αντίγραφο που είχε βγάλει στην Κωνσταντινούπολη το 1976 ο τότε έφορος Δελφών, ομότιμος καθηγητής Αρχαιολογίας σήμερα κ. Πέτρος Θέμελης. Την όλη ιδέα ωστόσο, η οποία περιλαμβάνει επίσης την αναβάθμιση του αρχαιολογικού χώρου με χάραξη διαδρομών επίσκεψης, στάσεις των περιπατητών και πληροφοριακό υλικό, παρουσίασε η νυν έφορος κυρία Νάνσυ Ψάλτη. Το συνολικό κόστος θα ανέλθει στις 800 χιλιάδες ευρώ και το έργο θα ενταχθεί στο Ε.Σ.Π.Α.


Η καταστροφή του μνημείου
Στον βυζαντινό ιππόδρομο της Κωνσταντινούπολης, ο οποίος φυσικά δεν διατηρείται σήμερα στην αρχική του μορφή είχε στήσει ο Μέγας Κωνσταντίνος (κατά την παράδοση) το μνημείο ως συμβολικό θεμέλιο της νέας πόλης.

Εκεί ακριβώς βρίσκεται ακόμη, στην πλατεία Σουλτάν Αχμέτ (Sultanahmet) όπως λέγεται, περιφραγμένο με κάγκελα και ταλαιπωρημένο από τις καιρικές συνθήκες. Απουσιάζουν εξάλλου και τα τρία κεφάλια του φιδιού, τα οποία αποκόπηκαν από τον κορμό του περί το 1700 με αποτέλεσμα να διασώζεται σήμερα μόνον το ένα, στο Μουσείο της Κωνσταντινούπολης. Οσο για το χρυσό άνω μέρος του τρίποδα, αυτό εξαφανίσθηκε πολύ νωρίς, συγκεκριμένα έναν αιώνα μετά από την φιλοτέχνηστή του, όταν το έλιωσαν οι Φωκείς προκειμένου να κόψουν νομίσματα και να χρηματοδοτήσουν τον πόλεμό τους.


Τρικάρηνος όφις
Ένα εμβληματικό μνημείο, αφού θύμιζε στους Ελληνες την οριστική εκδίωξη των Περσών μετά από τη μάχη των Πλαταιών ήταν ο ''τρικάρηνος όφις''.

Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο κατασκευάστηκε από το ένα δέκατο των λάφυρων που είχαν οι Έλληνες από τη νίκη τους, το οποίο και αφιέρωσαν στο θεό Απόλλωνα στους Δελφούς (''Συμφορήσαντες δε τα χρήματα και δεκάτην εξελόντες τω εν Δελφοίσι Θεώ, απ' ης ο τρίπους ο χρύσεος ανετέθη επί του τρικαρήνου όφιος του χαλκέου επεστεώς άγχιστα του βωμού'', αναφέρει χαρακτηριστικά ο Ηρόδοτος).

Ο τρίποδας τοποθετήθηκε πολύ κοντά στο βωμό του ναού του Απόλλωνα και επάνω στα σώματα των όφεων που συστρέφονται, στην πραγματικότητα πρόκειται για τρία φίδια, χαράχθηκαν τα ονόματα των 31 ελληνικών πόλεων που πήραν μέρος στη μάχη: Λακεδαιμονίοι, Αθηναίοι, Κορίνθιοι, Θεσπιείς, Τήνιοι, Λευκάδιοι, Κύθνιοι, Σίφνιοι κ. ά. Πρόκειται για επιφραφές ωστόσο που έχουν υποστεί μεγάλη φθορά στο πρωτότυπο έργο που βρίσκεται στην Κωνσταντινούπολη.

Πηγή: Το Βήμα
Subscribe to updates